Ubuntu’da PHP-FPM Nginx İle Nasıl Kurulur (Apache Olmadan)

Son doğrulama: Eylül 2026 · Ubuntu 24.04 test sunucusunda denendi

Ubuntu PHP-FPM Nginx kurulumu ne işe yarar, ne zaman gerekir

Apache, PHP’yi genelde kendi içine gömülü bir modül (mod_php) olarak çalıştırır. Nginx bu modeli desteklemez; PHP dosyalarını işlemesi için ayrı bir süreç yöneticisine, yani PHP-FPM’e (FastCGI Process Manager) ihtiyaç duyar. Nginx bir .php isteği aldığında bunu kendi işlemeyip FPM’in dinlediği bir Unix soketine ya da TCP portuna iletir; FPM isteği çalıştırıp sonucu Nginx’e geri döndürür. Narhost’un VPS ve VDS ürünleri yönetimsiz olduğu için bu iki bileşeni sunucunuzda birbirine bağlamak sizin sorumluluğunuzdadır.

Apache yerine Nginx tercih etmenin pratik sonucu düşük bellek kullanımı ve çok sayıda eşzamanlı bağlantıda daha kararlı performanstır; buna karşılık .htaccess tabanlı yapılandırma çalışmaz, her kural site dosyasına yazılır. Nginx’in istek işleme modeli Nginx’in resmi başlangıç kılavuzunda, PHP-FPM’in havuz ve soket ayarları ise PHP’nin resmi FPM belgesinde anlatılır.

Ubuntu PHP-FPM Nginx kurulumu adım adım

1. Nginx ve PHP-FPM’i kurun. Ubuntu’nun resmi deposundaki php-fpm meta paketi, sunucunuzdaki varsayılan PHP sürümüne karşılık gelen FPM paketini otomatik seçer.

   apt-get updateapt-get install -y nginx php-fpm

   Beklenen sonuç: kurulum php8.3-fpm paketini kurar (Ubuntu 24.04’te varsayılan sürüm budur), systemctl is-active nginx ve systemctl is-active php8.3-fpm ikisi de active döner.

2. Nginx site dosyasını açın. Varsayılan site /etc/nginx/sites-available/default dosyasındadır; index satırına index.php‘yi ekleyin.

   index index.php index.html index.htm index.nginx-debian.html;

   Beklenen sonuç: dosya kaydedilir, sözdizimi hatası çıkmaz.

3. PHP-FPM için location bloğu ekleyin. Aynı dosyadaki server { } bloğunun içine, mevcut .ht bloğundan önce aşağıdaki kuralı ekleyin.

   location ~ \.php$ { include snippets/fastcgi-php.conf; fastcgi_pass unix:/run/php/php8.3-fpm.sock;}

   Beklenen sonuç: soket yolu, kurulu PHP-FPM sürümüyle eşleşmeli; farklı bir sürüm kurduysanız dosya adını ona göre değiştirin.

4. Yapılandırmayı sınayın ve yeniden yükleyin.

   nginx -tsystemctl reload nginx

   Beklenen sonuç: nginx: configuration file /etc/nginx/nginx.conf test is successful. Test sunucusunda bu adım hatasız tamamlandı.

5. PHP dosyasının çalıştığını sınayın. Site kök dizinine küçük bir test dosyası koyup tarayıcı ya da curl ile isteyin.

   echo '<?php echo "calisiyor ".phpversion();' > /var/www/html/test.phpcurl -s http://127.0.0.1/test.php

   Beklenen sonuç: PHP kaynak kodu değil, çalıştırılmış çıktı görünür. Test sunucusunda komut calisiyor 8.3.6 döndürdü. Testin ardından dosyayı silin.

Doğrulama

Hâlâ çözülmediyse

• 502 Bad Gateway hatası. Nginx, FPM soketine ulaşamıyor demektir; soket dosya yolunun doğru PHP sürümüyle eşleştiğini ve php8.3-fpm servisinin çalıştığını kontrol edin.
• PHP kodu tarayıcıda düz metin olarak görünüyor.location ~ \.php$ bloğu eklenmemiş ya da yorum satırında kalmıştır; adım 3’ü tekrarlayın.
• Site yavaş açılıyor. Bu genelde yapılandırma değil kaynak sorunudur; sunucunuzun yükünü VDS aldım ama kasıyor, ne yapmalıyım kartındaki adımlarla inceleyin.