Windows Sunucu Performansı Nasıl İzlenir ve İyileştirilir

Son doğrulama: Eylül 2026 · Windows Server 2022 test sunucusunda PowerShell ile denendi

Windows sunucu performansı neden düşer

VDS ve VPS yönetimsizdir: işletim sistemindeki servisler, arka planda çalışan yazılımlar ve güvenlik taraması sunucunuzda sizin denetiminizdedir, Narhost bu katmana müdahale etmez. Yavaşlığın kaynağı genelde dört yerden biridir: bir sürecin işlemciyi tüketmesi (çoğu zaman antivirüs taraması ya da unutulmuş bir arka plan görevi), belleğin dolması, disk kuyruğunun birikmesi ya da ağ bant genişliğinin dolması. Windows sunucu performans izleme bu dördünü ayrı ayrı ölçüp hangisinin darboğaz olduğunu netleştirir; “sunucu yavaş” gözlemi tek başına hangi kaynağın yetersiz kaldığını söylemez.

Ölçmeden yükseltme yapmak çoğu zaman parayı boşa harcar: işlemci darboğazı olan bir sunucuya RAM eklemek performansı değiştirmez. Bu yüzden aşağıdaki adımlar önce teşhis, ancak teşhis sonuç verirse yükseltme sırasını izler. Aşağıdaki komutların söz dizimi Microsoft’un resmi Get-Counter referansında belgelidir.

Windows sunucu performans izleme — adım adım

1. İşlemci yükünü ölçün. RDP veya panel konsoluyla bağlanıp PowerShell açın.

   Get-Counter '\Processor(_Total)\% Processor Time' | Select-Object -ExpandProperty CounterSamples | Select-Object -ExpandProperty CookedValue

   Beklenen sonuç: tek bir yüzde değeri döner. Test sunucumuzda 11,57 çıktı — 10 çekirdekli boş bir VDS’te normal aralık budur; sizde sürekli %80’in üzerindeyse bir sonraki adıma geçin.

2. En çok işlemci tüketen süreci bulun.

   Get-Process | Sort-Object CPU -Descending | Select-Object -First 8 Name,Id,CPU,@{N='MemMB';E={[math]::Round($_.WorkingSet/1MB,1)}}

   Beklenen sonuç: sıralı bir tablo. Test sunucumuzda listenin başında Windows Defender’ın tarama süreci (MsMpEng) ve birkaç svchost örneği çıktı; bu ikisi boş bir sunucuda bile en çok işlemci biriktiren süreçlerdir, alışılmadıktır sayılmaz. Listenin başında tanımadığınız bir isim çıkarsa not edin.

3. Boşta kalan belleği kontrol edin.

   Get-Counter '\Memory\Available MBytes' | Select-Object -ExpandProperty CounterSamples | Select-Object -ExpandProperty CookedValue

   Beklenen sonuç: MB cinsinden boşta bellek. Test sunucusunda 32 GB RAM’in 30.604 MB’si (yaklaşık yüzde 93’ü) boştaydı; bu oran yüzde 10’un altına düşerse bellek darboğazı var demektir.

4. Disk yükünü ölçün.

   Get-Counter '\PhysicalDisk(_Total)\% Disk Time','\PhysicalDisk(_Total)\Avg. Disk Queue Length'

   Beklenen sonuç: iki değer. Test sunucusunda disk zamanı yüzde 1,34, kuyruk uzunluğu 0 çıktı — beklemede kalan istek yok demektir. Kuyruk uzunluğu sürekli 2’nin üzerindeyse disk darboğazı vardır.

5. Çalışan servis sayısını gözden geçirin.

   Get-Service | Where-Object {$_.Status -eq 'Running'} | Measure-Object | Select-Object -ExpandProperty Count

   Beklenen sonuç: bir sayı. Test sunucusunda 79 servis çalışıyordu; hiç rol kurulmamış varsayılan bir Windows Server 2022 için beklenen aralık budur.

   Dikkat

   Bir servisi durdurmadan önce hangi rolün onu kullandığını doğrulayın; yanlış servisi kapatmak RDP veya DNS çözünürlüğünü kesebilir ve sunucuya erişimi kaybettirebilir.

Doğrulama

Hâlâ çözülmediyse

• İşlemci sürekli yüksek ama tanıdık bir süreç yok. Süreç listesini kullanıcıya göre de sıralayıp arka planda unutulmuş bir uygulama arayın; ayrıntılı izleme için işlemci yükünü takip etme kartına bakın.
• Bellek her gün biraz daha azalıyor. Bir bellek sızıntısından şüphelenin; hangi sürecin zamanla büyüdüğünü bellek takibi kartındaki yöntemle izleyin.
• Sorun bir güncellemeden sonra başladı. Arka planda çalışan güncelleme denetimi geçici olarak kaynak tüketebilir; otomatik güncellemeleri geçici olarak durdurma kartına bakın.
• Hiçbir sayaç yüksek değil ama uygulama yine de yavaş. Darboğaz sunucuda değil ağ ya da uygulama katmanındadır; destek talebi açın.