Son doğrulama: Eylül 2026 · Ubuntu 24.04 test sunucusunda denendi
Hızlı çözüm
VDS aldım ama kasıyor ne yapmalıyım sorusunun tek bir cevabı yoktur; yavaşlığın beş olası kaynağı vardır: CPU yükü, RAM/swap yetersizliği, disk G/Ç darboğazı, ağ sorunu ve tek bir uygulamanın kaynak tüketmesi. Aşağıdaki adımları sırayla çalıştırıp hangisinin eşiği aştığını bulun.
uptime ile “load average” değerinin çekirdek sayınızı (nproc) aşıp aşmadığına bakın.free -h ile kullanılabilir belleğin ve swap kullanımının durumuna bakın.ps aux --sort=-%cpu | head ile tek bir sürecin kaynakları tüketip tüketmediğini görün.| Panel | Yok — VPS/VDS yönetimsizdir; teşhis işletim sistemi üzerinden yapılır |
|---|---|
| Sistem | Ubuntu 22.04/24.04, Debian 12, AlmaLinux 8/9, Rocky 9 |
| Yetki | Sunucunuzun root ya da sudo yetkili kullanıcısı |
| Narhost ürünü | VDS Sunucu, VPS Sunucu |
Başlamadan önce
iostat için sysstat paketi gerekir; kurulu değilse apt install sysstat ile kurun.nproc) ve ne kadar RAM’i (free -h) olduğunu önceden not edin.Narhost’ta VDS sunucular yönetimsizdir: altyapı ve ağ sağlanır, işletim sistemi içindeki yük ve yapılandırma sunucuyu teslim alan sizin sorumluluğunuzdadır. “VDS aldım ama kasıyor” belirtisinin beş farklı kök nedeni olabilir: CPU darboğazı, yetersiz RAM’in swap’a yaptırdığı yavaşlama, disk G/Ç darboğazı, ağ katmanında paket kaybı ya da tek bir uygulamanın kaynak tüketmesi.
Bu kart “sunucunuz yavaşsa yeniden başlatın” gibi genel bir tavsiye vermez; her nedeni ayrı bir ölçüm komutuyla ayırt edip yalnızca gerçekten darboğaz olan katmana müdahale etmenizi sağlar.
uptimenprocBeklenen sonuç (test sunucusunda alınan gerçek çıktı): load average: 0.00, 0.00, 0.00, nproc “10” döndü. Load average değeri 1, 5 ve 15 dakikalık ortalamayı gösterir; bu sayı sürekli çekirdek sayınızı (burada 10) aşıyorsa CPU kuyruğu birikiyor demektir.
top -bn1 | head -12Beklenen sonuç (test sunucusunda alınan gerçek çıktı, kısaltılmış): %Cpu(s): 0.8 us, 0.8 sy, 96.7 id, 0.8 wa. “id” (idle) yüksekse CPU boştadır; “wa” (I/O wait) yüksekse asıl darboğaz disktir, CPU değil. Sütun tanımları vmstat man sayfasında yer alır.
free -hswapon --showBeklenen sonuç (test sunucusunda alınan gerçek çıktı): Mem: 31Gi total, 746Mi used, 30Gi available, Swap: 1.5Gi total, 0B used. “available” sütunu gerçek boş kapasiteyi gösterir (önbellek dahil “free”den daha güvenilirdir); swap kullanımı sürekli 0’ın üzerindeyse RAM yetersiz kalıp diske taşıyor demektir.
iostat -x 1 3Beklenen sonuç (test sunucusunda alınan gerçek çıktı): boştaki diskte %util sütunu 1-2 civarında, w_await (yazma gecikmesi) birkaç milisaniye. %util sürekli yüzde doksanın üzerindeyse ve w_await/r_await onlarca milisaniyeyi buluyorsa disk darboğazdadır; genellikle yoğun bir veritabanı ya da yedekleme sürecinin işaretidir.
ip -s linkBeklenen sonuç (test sunucusunda alınan gerçek çıktı): RX errors 0 dropped 0, TX errors 0 dropped 0. Bu sayaçlar zamanla artıyorsa ağ sürücüsünde ya da bağlantıda bir sorun var demektir; sayaçlar sıfırda kalıp yalnızca uygulama yanıtı yavaşsa sorun ağda değil uygulamadadır.
ss -sBeklenen sonuç (test sunucusunda alınan gerçek çıktı): TCP: 4 (estab 1, closed 0, orphaned 0, timewait 0). Bu sayı normalde birkaç yüzü geçmez; binlerce bağlantı ve yüksek timewait sayısı, uygulamanızın bağlantıları düzgün kapatmadığını gösterir (bkz. ss’in resmi man sayfası).
ps aux --sort=-%cpu | head -8ps aux --sort=-%mem | head -8Beklenen sonuç: listenin en üstündeki satır tek bir sürecin toplam CPU/RAM içindeki payını (%CPU, %MEM sütunları) gösterir. Boş bir sunucuda bu değerler %1’in altındadır; canlı bir sistemde bir veritabanı, önbellek ya da uygulama süreci sürekli %50’nin üzerinde görünüyorsa yavaşlığın kaynağı odur.
Sonuç
Beş ölçümü çalıştırdıktan sonra hangi eşiğin aşıldığını (yüksek load average, düşük “available” RAM, yüksek %util, artan hata sayaçları ya da baskın bir süreç) işaretleyin; gerçek neden genellikle bunlardan yalnızca biridir.
top‘ta bulup uygulamanızı optimize edin ya da sunucunuzu daha fazla çekirdekli bir pakete yükseltin.Narhost desteği
Talebe şunları ekleyin: sunucunuzun IP adresi, işletim sisteminiz, yukarıdaki beş komutun çıktıları ve yavaşlığın ne zaman başladığı.
Sonraki adımlar
Geçici olarak biriken bellek sızıntısını ya da takılı kalmış bir süreci temizleyebilir ama kök nedeni ortadan kaldırmaz; aynı belirti birkaç gün içinde tekrarlanırsa yeniden başlatmadan önce bu karttaki beş ölçümü mutlaka çalıştırın.
Hayır, VDS yönetimsizdir; Narhost altyapıyı ve ağı sağlar, işletim sistemi içindeki yük teşhisi ve müdahale sunucunuzda size aittir. Destek ekibi ağ ve altyapı tarafını kontrol edebilir.
iostat, sysstat paketinin parçasıdır ve bazı temel imajlarda kurulu gelmez; dağıtımınıza göre apt install sysstat ya da dnf install sysstat ile kurabilirsiniz.
Bu makale sorununuzu çözdü mü?
Geri bildiriminiz için teşekkürler.
Çözemediniz mi?
Teknik ekibimiz sunucu tarafındaki ayarları sizin için kontrol edebilir. Destek talebinizde alan adınızı ve aldığınız hata metnini paylaşmanız süreci hızlandırır.
