Swap Alanı Nasıl Oluşturulur (VPS İlk Kurulum 7/10)

Son gözden geçirme: Eylül 2026 · AlmaLinux 9, Rocky 9 ve Ubuntu 22.04/24.04 resmî dokümanına göre

Hızlı çözüm

Swap alanı nasıl oluşturulur sorusunun kısa cevabı: fallocate (desteklenmiyorsa dd) ile boş bir dosya ayırır, chmod 600 ile yalnızca root’un erişebileceği hâle getirir, mkswap ile biçimlendirir, swapon ile etkinleştirir ve /etc/fstab‘a ekleyerek sunucu yeniden başladığında da kalıcı kılarsınız.

  1. sudo fallocate -l 2G /swapfile ile dosyayı ayırın (boyutu RAM’inize göre aşağıda belirleyin).
  2. sudo chmod 600 /swapfile && sudo mkswap /swapfile && sudo swapon /swapfile ile etkinleştirin.
  3. /etc/fstab‘a /swapfile none swap sw 0 0 satırını ekleyip free -h ile doğrulayın.
Panel Yok — VPS/VDS yönetimsizdir; işlem işletim sistemi üzerinden yapılır
Sistem AlmaLinux 9, Rocky 9 · Ubuntu 22.04/24.04, Debian 12
Yetki Sunucunuzun root ya da sudo yetkili kullanıcısı
Narhost ürünü VPS Sunucu, VDS Sunucu

Başlamadan önce

  • Sunucunuzda root ya da sudo yetkiniz olsun.
  • Diskte yeterli boş alan olduğunu df -h ile kontrol edin; swap dosyası boş alanın büyük kısmını doldurmasın.
  • Sunucunuzun mevcut RAM miktarını free -h ile öğrenin; swap boyutunu buna göre belirleyeceksiniz.
  • Konteyner tabanlı bir sağlayıcı ortamındaysanız swap dosyası oluşturmanın altyapı düzeyinde kısıtlanabileceğini unutmayın.

Swap Alanı Nasıl Oluşturulur, Ne İşe Yarar

Swap, fiziksel RAM yetersiz kaldığında devreye giren, disk üzerinde ayrılan yedek bellek alanıdır; çekirdek az kullanılan bellek sayfalarını buraya yazarak RAM’i etkin süreçlere ayırır. Düşük RAM’li VPS paketlerinde ani bellek dalgalanmaları — toplu güncelleme, yedekleme betiği, ağır bir derleme — sunucuyu belleği tükenmiş (OOM) duruma getirebilir; swap bu anlarda sunucunun çökmesini geciktirir ya da tamamen önler.

Narhost’ta VPS ve VDS sunucular yönetimsizdir: Narhost altyapıyı ve ağı sağlar, işletim sistemi içindeki bellek ve swap ayarları sunucuyu teslim alan sizin sorumluluğunuzdadır. Bu kartta swap alanı nasıl oluşturulur sorusunu düşük RAM’li paketlerde adım adım anlatıyoruz.

swap alanı nasıl oluşturulur akış şeması — dosya oluşturma, izin verme, etkinleştirme ve fstab'a ekleme adımları
Swap alanı nasıl oluşturulur sorusu dört adımda özetlenir: dosya oluşturma, izinleri kısıtlama ve biçimlendirme, etkinleştirme, fstab'a ekleyip swappiness ayarlama.

Ne Kadar Swap Gerekir

Kesin bir rakam yerine RAM’inize göre pratik bir tahmin kullanabilirsiniz: 1 GB ve altı RAM’de (tahmini) swap’ı RAM’in iki katına çıkarın, 2-8 GB RAM’de (tahmini) RAM’e eşit tutun, 8 GB üzerinde ise 2-4 GB (tahmini) sabit swap genellikle yeterlidir; uygulamanızın bellek profiline göre bu oranı büyütüp küçültebilirsiniz.

NVMe/SSD disklerde swap performans kaybı yaratmadan çalışır, ama sürekli yoğun swap kullanımı diskte gereksiz bir yazma döngüsü oluşturur; vm.swappiness değerini düşük tutmak bu yükü de azaltır. Parametrenin aldığı değer aralığı ve etkisi Linux çekirdeğinin resmi sysctl dokümanında tanımlıdır. Bazı konteyner tabanlı ortamlarda swap dosyası oluşturma çekirdek düzeyinde kısıtlanabilir; swapon “Operation not permitted” derse sağlayıcınıza danışın.

Adım Adım Swap Dosyası Oluşturma

1. Mevcut Swap Durumunu Kontrol Edin

  1. Sunucunuza SSH ile bağlanın ve mevcut durumu görüntüleyin:
    swapon --showfree -h

    Beklenen sonuç: swapon --show boş dönüyorsa hiç swap yok; free -h çıktısındaki Swap satırı 0 gösterir.

2. Swap Dosyasını Oluşturun ve Etkinleştirin

  1. Boş bir dosya ayırın (aşağıda örnek olarak 2 GB kullanılmıştır, tahmini boyutu yukarıdaki ölçüye göre siz belirleyin):
    sudo fallocate -l 2G /swapfile

    Beklenen sonuç: komut hatasız biter; fallocate desteklenmiyorsa sudo dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1M count=2048 status=progress kullanın.

  2. İzinleri kısıtlayın ve biçimlendirin:
    sudo chmod 600 /swapfilesudo mkswap /swapfile

    Beklenen sonuç: mkswap “Setting up swapspace” mesajıyla biter.

  3. Dikkat

    Dosya izinlerini 600 yapmadan swap’ı etkinleştirmeyin; başka kullanıcıların okuyabildiği bir swap dosyası bellekte geçici olarak duran parola ve anahtar gibi verileri açığa çıkarabilir.

  4. Swap’ı etkinleştirin:
    sudo swapon /swapfile

    Beklenen sonuç: komut sessizce biter; swapon --show artık /swapfile satırını listeler.

3. Kalıcı Hale Getirin ve Swappiness Ayarlayın

  1. /etc/fstab‘a ekleyin ki sunucu yeniden başladığında swap otomatik etkinleşsin:
    echo '/swapfile none swap sw 0 0' | sudo tee -a /etc/fstab

    Beklenen sonuç: satır dosyanın sonuna eklenir; cat /etc/fstab ile kontrol edin.

  2. Swappiness değerini ayarlayın (düşük değer swap’ın yalnızca gerektiğinde kullanılmasını sağlar):
    sudo sysctl vm.swappiness=10echo 'vm.swappiness=10' | sudo tee -a /etc/sysctl.conf

    Beklenen sonuç: cat /proc/sys/vm/swappiness “10” değerini gösterir; ikinci satır ayarı kalıcı yapar.

4. Swap Alanını Kaldırma (İsteğe Bağlı)

  1. Swap’ı devre dışı bırakın:
    sudo swapoff /swapfile

    Beklenen sonuç: komut sessizce biter; swapon --show artık dosyayı listelemez.

  2. /etc/fstab‘daki satırı silin ve dosyayı kaldırın:
    sudo sed -i '/\/swapfile/d' /etc/fstabsudo rm /swapfile

    Beklenen sonuç: free -h Swap satırında tekrar 0 gösterir.

Doğrulama

Sonuç

free -h çıktısındaki Swap satırı ayarladığınız boyutu gösteriyor ve swapon --show/swapfile‘ı listeliyorsa swap alanı çalışıyor demektir. Yoğun bir işlem sırasında free -h‘ı tekrar çalıştırıp “used” değerinin arttığını görmek swap’ın devrede olduğunu doğrular.

Hâlâ çözülmediyse

  • fallocate “Operation not supported” hatası veriyor. Dosya sisteminiz bu çağrıyı desteklemiyor olabilir; dd yöntemine geçin.
  • swapon “Invalid argument” hatası veriyor.mkswap adımını atlamış olabilirsiniz; komutu tekrar çalıştırıp yeniden deneyin.
  • Diskte yer kalmadı. Önce disk kullanımını denetleme kartıyla yer açın; disk küçükse disk genişletme adımına (8/10) geçin.
  • Komutlar beklendiği gibi çalışmıyor. Sunucu paketleriniz güncel olmayabilir; önce paket güncelleme adımını (6/10) tamamlayın.

Narhost desteği

Talebe şunları ekleyin: sunucu IP adresi, işletim sisteminiz, çalıştırdığınız komut ve aldığınız tam hata mesajı.

Destek talebi aç

Sıkça sorulan sorular

Swap alanı ne kadar olmalı, RAM’in kaç katı yeterli?

Kesin bir rakam yoktur, genel bir tahmindir: düşük RAM’de (tahmini) iki katı, orta seviyede (tahmini) RAM’e eşit, yüksek RAM’de sabit birkaç GB (tahmini) genellikle yeterlidir.

Swap dosyası yerine ayrı bir swap bölümü (partition) kullanmam gerekir mi?

Hayır, performans farkı pratikte önemsizdir; swap dosyası daha esnektir çünkü boyutunu sonradan değiştirebilir, bölüm için ise disk yeniden yapılandırmanız gerekir.

Swappiness değerini neden düşürüyoruz?

Varsayılan değer (genellikle 60) RAM boşken bile bir miktar swap kullanır; düşürmek RAM doluluk oranı yüksek olana kadar swap’ı ertelemesini sağlar ve performansı korur.

Bu makale sorununuzu çözdü mü?

Çözemediniz mi?

Teknik ekibimiz sunucu tarafındaki ayarları sizin için kontrol edebilir. Destek talebinizde alan adınızı ve aldığınız hata metnini paylaşmanız süreci hızlandırır.

Etiketler: swap

İlgili çözümler