Kısaca özet
- Birden fazla alan adı almak, markanızın farklı uzantılarını (.com, .com.tr, .net) ve sık yapılan yazım hatalarını kaydederek başkasının bu adresleri kullanmasını engellemektir.
- Ek alan adlarının tamamı 301 yönlendirmeyle tek bir ana adrese bağlanmalıdır; aynı içeriği birden fazla adreste yayınlamak arama motorunda sinyali böler.
- Çoğu işletme için mantıklı set, ana adres artı bir ya da iki ülke veya genel uzantı ve en olası bir iki yazım hatasıdır; her uzantıyı toplamak yenileme maliyetini boşa büyütür.
- Yazım hatası adreslerini (typosquatting) başkasının alması, oltalama e-postası ve sahte site riskini doğrudan artırır.
- Kullanılmayan ek alan adlarında e-posta gönderimini kapatan DNS kayıtları tanımlanmazsa bu adresler sahte e-posta için kullanılabilir.
Alan adınızı aldınız, site yayında. Bir gün bir müşteriniz, sizin adınıza benzeyen bir adresten gelen fatura e-postasını soruyor. Ya da rakip bir firma, markanızın .net uzantılı hâlini alıp kendi sitesine yönlendirmiş. Birden fazla alan adı almak çoğu işletmenin aklına ancak böyle bir olaydan sonra gelir. Oysa doğru seçilmiş birkaç ek adres, sonradan geri almaya çalışmaktan hem daha ucuz hem daha kolaydır. Mesele kaç tane alacağınız değil, hangilerini neden alacağınız ve onları nasıl yöneteceğinizdir.
Birden Fazla Alan Adı Almak Neyi Korur
Ek alan adlarının ilk görevi marka korumasıdır. Türkiye’de faaliyet gösteren bir işletmenin markası .com ile kayıtlıysa .com.tr sürümü, .com.tr ile kayıtlıysa .com sürümü en çok hedef alınan adrestir. Müşteriler adresi hatırlarken uzantıyı karıştırır; o adres başkasındaysa trafik ve güven başkasına gider.
İkinci görev yazım hatalarını karşılamaktır. Harf atlanmış, iki harfi yer değiştirmiş ya da tireli/tiresiz yazılmış bir adres, markanızı arayan kişiyi yanlış yere götürebilir. Üçüncü görev ise ileriye dönük esnekliktir: yeni bir ürün hattı, kampanya ya da bölgesel açılım için ihtiyaç duyacağınız adres hazırda bekler. Uzantıların genel yapısını ve hangisinin ne için kullanıldığını en popüler domain uzantıları yazısında bulabilirsiniz.
Bilgi
Alan adı tescili marka tescili değildir. Bir alan adını kaydetmeniz, o adı marka olarak kullanma hakkı vermez; tersine tescilli bir markanız varsa benzer alan adlarına karşı başvurabileceğiniz uyuşmazlık yolları vardır. Marka hakkıyla ilgili somut bir durumda hukuk danışmanınıza başvurun.
Hangi Uzantılar ve Varyantlar Alınmalı
Türkiye odaklı bir işletme için temel set genellikle ana adres ile onun .com veya .com.tr karşılığıdır. İki uzantı arasındaki tercihi ve ikisini birden almanın mantığını alan adı nasıl seçilir rehberi ayrıntılı ele alıyor. Yurt dışına satış yapıyorsanız ya da marka adınız kolay taklit edilecek kadar kısa ve yaygınsa .net gibi bir genel uzantı daha eklenebilir.
Yazım hatası varyantlarında ölçü, en olası hatalardır. Markanızı yüksek sesle söyleyip birkaç kişiye yazdırın; en sık çıkan iki yanlış yazım gerçek risk taşıyanlardır. Tireli ve tiresiz sürüm, çift harfin teke düşmesi ve Türkçe harfin İngilizce karşılığıyla yazılması en yaygın hatalardır. Onlarca varyantı toplamak ise koruma sağlamaz, yalnız yenileme listesini uzatır.
Yönlendirme Stratejisi, Tek Ana Adres
Birden fazla alan adı sahibi olmanın temel kuralı şudur: yalnız bir adres içerik yayınlar, diğerleri o adrese kalıcı olarak yönlendirilir. Bu yönlendirme 301 durum koduyla yapılır. Google’ın yönlendirmeler belgesine göre kalıcı sunucu taraflı yönlendirme, arama motoruna asıl adresin hedef adres olduğunu en güçlü biçimde bildiren yöntemdir.
Yönlendirmeyi yaparken adres yolunu korumak önemlidir. Ek alan adındaki “/iletisim” sayfası, ana adresteki “/iletisim” sayfasına gitmelidir; her şeyi ana sayfaya atmak kullanıcıyı ve arama motorunu yarı yolda bırakır. Ek alan adları için de SSL sertifikası kurulmalıdır, aksi hâlde HTTPS ile gelen ziyaretçi yönlendirmeden önce güvenlik uyarısı görür. cPanel’de yönlendirmenin nasıl tanımlanacağı destek merkezindeki cPanel 301 yönlendirme kartında adım adım anlatılıyor.
Dikkat
Ek alan adlarını aynı hosting hesabına “takma ad” olarak bağlayıp aynı siteyi her adreste açık bırakmak sık yapılan bir hatadır. Bu durumda aynı içerik birden fazla adreste yayınlanır, arama motoru hangisini göstereceğini kendisi seçer ve sinyal bölünür. Takma ad kullanıyorsanız bile sunucu tarafında ana adrese 301 yönlendirme kuralı ekleyin.
SEO Etkisi, Çoğaltılmış İçerikten Kaçının
Birden fazla alan adı, doğru yönetildiğinde SEO’ya zarar vermez; yanlış yönetildiğinde ise zayıflatır. Aynı içeriği farklı alan adlarında ayrı ayrı yayınlamak, sıralama kazandırmaz. Google’ın yinelenen URL’leri birleştirme rehberi, aynı içeriğe giden adreslerin tek bir kurallı adreste toplanmasını önerir.
Anahtar kelime içeren ek alan adları alıp her birinde küçük siteler açmak da artık işe yarayan bir yöntem değildir. Birbirine bağlantı veren ince içerikli siteler, arama motorları tarafından düşük kaliteli ağ olarak değerlendirilebilir. Ek alan adlarının SEO’daki tek meşru rolü, yanlış yazılan ya da farklı uzantıyla gelen ziyaretçiyi ana adrese taşımaktır.
Maliyet ve Fayda Tablosu
Aşağıdaki tablo, hangi ek adresin hangi riski karşıladığını ve ne zaman gereksiz kaldığını özetliyor. Burada rakam verilmez; güncel yıllık bedeller uzantıya göre değişir ve kayıt sayfasında görünür.
| Ek adres türü | Karşıladığı risk | Ne zaman gerekli | Ne zaman gereksiz |
|---|---|---|---|
| .com ↔ .com.tr karşılığı | Uzantı karışıklığı, rakibin adresi alması | Türkiye’de bilinen her marka için | Neredeyse hiçbir zaman |
| .net ve diğer genel uzantılar | Taklit site, marka karışıklığı | Kısa, yaygın ya da yurt dışında da kullanılan marka | Yalnız yerel hizmet veren küçük işletme |
| Yazım hatası varyantları | Oltalama, sahte site (typosquatting) | Ödeme alan, fatura gönderen, bilinen marka | Olasılığı düşük onlarca varyant |
| Kampanya veya ürün adı | Başkasının kampanyanızı sahiplenmesi | Uzun süreli, reklamı yapılan ürün hattı | Birkaç haftalık tek seferlik kampanya |
Typosquatting ve Sahte E-posta Riski
Typosquatting, bilinen bir markanın yazım hatalı hâlini kaydedip o adresi oltalama sitesi, sahte e-posta ya da reklam gelirinden faydalanmak için kullanmaktır. Özellikle fatura gönderen, ödeme alan ya da müşteri hesabı yöneten işletmeler hedeftir. Harf farkıyla açılmış bir adresten gelen “banka hesabımız değişti” e-postası, en pahalı dolandırıcılık senaryolarından biridir.
Savunma iki katmanlıdır. İlki, en olası yazım hatalarını sizin kaydetmenizdir. İkincisi, kendi ana alan adınızda SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını düzgün kurmaktır. Bu kayıtların nasıl çalıştığı ve benzer alan adlarına karşı savunmanın ayrıntıları domain spoofing nedir yazısında anlatılıyor.
Örnek senaryo
Ankara’da 25 çalışanlı bir yazılım firması ana adres olarak .com.tr kullanıyordu. Bir tedarikçisi, firmanın .com uzantılı ve tek harfi eksik bir adresinden gelen “yeni IBAN” e-postasıyla ödeme yapmak üzereydi; muhasebeci telefonla teyit edince dolandırıcılık ortaya çıktı. Firma sonrasında .com sürümünü ve en olası iki yazım hatasını kaydetti, hepsini 301 ile ana adrese yönlendirdi. E-posta kullanılmayan bu üç adreste e-posta gönderimini reddeden SPF ve DMARC kayıtları tanımlandı.
Kullanılmayan Alan Adlarında E-postayı Kapatın
Koruma amaçlı aldığınız ve e-posta için kullanmadığınız alan adları da sahte e-posta göndermek için kötüye kullanılabilir. Bunun önüne geçmek için bu adreslerde e-posta göndermeye yetkili hiçbir sunucu olmadığını söyleyen bir SPF kaydı ve reddetme politikalı bir DMARC kaydı tanımlanır. E-posta almayacak adreslerde RFC 7505’te tanımlanan boş MX kaydı da gelen postanın kabul edilmediğini açıkça bildirir.
Bu kayıtlar birkaç dakikalık iştir ama çoğu işletmede unutulur. Ek alan adını kaydettiğiniz gün DNS ayarlarını da tamamlamak en güvenli alışkanlıktır.
Sonuç
Birden fazla alan adı almak, ana adresin .com veya .com.tr karşılığı ve en olası bir iki yazım hatasıyla sınırlı tutulduğunda düşük maliyetli ve etkili bir korumadır. Hepsini 301 ile tek ana adrese bağlayın, kullanılmayan adreslerde e-postayı kapatın ve yenileme tarihlerini tek takvimde izleyin.
Ek Alan Adı Alırken Kontrol Listesi
- Ana adresinizin .com veya .com.tr karşılığının kimde olduğunu kontrol edin.
- Markanızı birkaç kişiye yazdırıp en sık çıkan iki yazım hatasını belirleyin.
- Tüm ek alan adlarını adres yolunu koruyan 301 yönlendirmeyle ana adrese bağlayın.
- Ek alan adları için de SSL sertifikası kurulduğunu doğrulayın.
- E-posta kullanılmayan adreslerde gönderimi reddeden SPF ve DMARC kayıtlarını tanımlayın.
- Bütün alan adlarını aynı hesapta toplayın ve otomatik yenilemeyi açın.
- Yılda bir kez listeyi gözden geçirip işe yaramayan varyantları bırakın.
Sıkça sorulan sorular
Birden fazla alan adı almak SEO’ya zarar verir mi?
Ek alan adları tek bir ana adrese 301 ile yönlendirildiğinde zarar vermez. Zarar, aynı içeriğin birden fazla adreste yayınlanmasından doğar; arama motoru hangi adresi göstereceğini kendisi seçer ve bağlantı sinyali bölünür. Yönlendirme kurallarını sunucu tarafında tanımlayıp adres yollarını korumak yeterlidir.
Kaç tane alan adı almak yeterli?
Çoğu işletme için ana adres, onun .com veya .com.tr karşılığı ve en olası bir iki yazım hatası yeterlidir. Yurt dışına satış yapan ya da kolay taklit edilen kısa bir markanız varsa bir iki genel uzantı daha eklenebilir. Sayıyı ölçü almak yerine her ek adresin hangi riski karşıladığını sorun.
Ek alan adlarını aynı hosting hesabında tutabilir miyim?
Tutabilirsiniz. Ek alan adlarını hosting hesabınıza ekleyip sunucu tarafında ana adrese yönlendirmek yaygın bir yöntemdir. Önemli olan, bu adreslerin siteyi kendi adıyla yayınlamaması, her isteği ana adrese 301 ile göndermesidir. Alan adı panelindeki yönlendirme özelliği de kullanılabilir; HTTPS desteğini kontrol edin.
Başkası markamın yazım hatalı adresini aldıysa ne yapabilirim?
Önce adresin nasıl kullanıldığını belgeleyin: oltalama sitesi, sahte e-posta ya da reklam sayfası olabilir. Oltalama söz konusuysa barındırma sağlayıcısına ve kayıt kuruluşuna kötüye kullanım bildirimi yapılabilir. Tescilli markanız varsa uyuşmazlık çözüm yolları da vardır; bu adım için hukuk danışmanınızla ilerleyin.
Kampanya için ayrı alan adı almak mantıklı mı?
Uzun süre reklamı yapılacak bir ürün hattı için mantıklı olabilir; kısa, akılda kalıcı adres reklamda işe yarar. Birkaç haftalık kampanyalarda ise ana adresin altında bir sayfa açmak daha iyidir. Kampanya bittiğinde ayrı alan adı unutulur, süresi dolar ve başkası tarafından alınabilir.
Narhost’ta
Ana adresinizi ve koruma amaçlı ek alan adlarınızı aynı hesaptan kaydedip yönetebilir, WHOIS gizleme hizmetini ücretsiz kullanabilirsiniz.