Kısaca özet
- Türkçe karakterli alan adı, ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerini içeren ve DNS’te Punycode ile “xn--” ön ekli bir ASCII karşılığa çevrilerek çalışan uluslararası alan adıdır (IDN).
- Örneğin “şeker.com” adresi DNS’te “xn--eker-45a.com” olarak kaydedilir; e-postada, bazı formlarda ve sözlü paylaşımda bu çift kimlik karışıklık yaratır.
- Türkçe karakterli bir adı asıl adres yapmak yerine ASCII sürümünü ana alan adı olarak kullanmak ve Türkçe karakterli sürümü koruma amaçlı alıp yönlendirmek daha az sorun çıkarır.
- .tr uzantısında kural metni ile uygulama arasında fark görünüyor; İnternet Alan Adları Yönetmeliği’nin 6. maddesi yalnız a-z, 0-9 ve tire sayıyor, TRABİS’in kayıt destek sayfası ise Türkçe karakterli kaydın mümkün olduğunu söylüyor.
- E-posta adresinde Türkçe harfli bir alan kullanmak, alıcı sunucunun desteğine bağlı olduğu için kurumsal yazışmada önerilmez.
Markanızın adı “Güneş Yapı” ya da “Çiçekçi Şükrü” ise alan adı ararken ilk aklınıza gelen muhtemelen Türkçe harflerle yazılmış hâlidir. Teknik olarak bu mümkün. Asıl soru, Türkçe karakterli alan adı almanın işinize yarayıp yaramayacağı. Kartvizitte güzel görünen bir adres, e-posta imzasında, fatura formunda ya da telefonda harf harf okunurken sorun çıkarabilir. Doğru karar genellikle “ya o ya bu” değil, hangisinin asıl adres olacağını ve diğerinin nasıl korunacağını belirlemektir.
Türkçe Karakterli Alan Adı Nasıl Çalışır
DNS sistemi başlangıçta yalnız İngilizce harfleri, rakamları ve tireyi tanıyacak şekilde tasarlandı. Diğer alfabelerdeki harflerin alan adında kullanılabilmesi için Uluslararasılaştırılmış Alan Adları (IDN) standardı geliştirildi. Bu standardın güncel çerçevesi RFC 5890 ile tanımlanır.
Mantık şudur: kullanıcının gördüğü ve yazdığı ad Unicode’dur (“şeker.com”), DNS’e giden ad ise Punycode adı verilen bir kodlamayla ASCII’ye çevrilmiş hâlidir (“xn--eker-45a.com”). Tarayıcı, e-posta istemcisi ya da uygulama bu dönüşümü arka planda yapar. Alan adı kaydı da aslında bu ASCII karşılık üzerinden tutulur. Yani Türkçe harfli her adın, sistemde görünen ikinci bir kimliği vardır.
Bilgi
Punycode karşılığı, adın tamamından hesaplanır ve okunabilir değildir. “çiçek” kelimesi “xn--iek-1lab”, “güneş” kelimesi “xn--gne-hoa11c” olur. Barındırma panelinde, SSL sertifikasında ve DNS kayıtlarında çoğu zaman bu biçimi görürsünüz; destek talebi açarken ya da DNS ayarı yaparken iki yazımı da elinizin altında tutun.
.tr Uzantısında Durum Ne
.tr uzantılı alan adları, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun işlettiği TRABİS üzerinden tahsis edilir. Bu konuda iki resmî kaynak farklı bir tablo çiziyor. 7 Kasım 2010 tarihli ve 27752 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Yönetmeliği, 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde başvurulabilecek adın yalnız harfler (a-z), rakamlar (0-9) ve tireden oluşmasını şart koşuyor. Aynı fıkranın (ç) bendi üçüncü ve dördüncü karakterin birlikte tire olmasını yasaklıyor; Punycode’un “xn--” ön eki tam olarak bu kalıptadır.
Öte yandan TRABİS KK destek sayfasında gerçek ve tüzel kişilerin ğ, ı, ü, ş, ö, ç harflerini içeren alan adları kaydettirebileceği yazıyor. Metin ile uygulama arasındaki bu fark yorum gerektirir ve burada kesin bir hüküm kurulmaz. .tr uzantısında Türkçe karakterli bir ad planlıyorsanız başvurudan önce kayıt kuruluşunuzdan yazılı teyit alın.
Dikkat
Bu bölüm 26 Eylül 2026 itibarıyla yönetmeliğin Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki metni ve TRABİS KK destek sayfası okunarak yazıldı; hukuki tavsiye değildir. Mevzuat değişebilir. Marka hakkı, tescil ya da uyuşmazlık söz konusuysa güncel mevzuatı ve hukuk danışmanınızı kontrol edin.
Tarayıcıda ve Arama Sonuçlarında Görünüm
Güncel tarayıcıların büyük kısmı Türkçe harfli adresi adres çubuğunda Unicode hâliyle gösterir. Ancak tarayıcılar, farklı alfabelerden harflerin karıştırıldığı adresleri sahte site riskine karşı Punycode biçiminde gösterebilir. Latin harfine benzeyen Kiril harfiyle yazılmış bir banka adı bu tür oltalama saldırılarının klasik örneğidir; bu yüzden tarayıcılar şüpheli gördükleri adreste “xn--” biçimine döner.
Adres kopyalanıp mesajlaşma uygulamasına, e-postaya ya da bir belgeye yapıştırıldığında da çoğu zaman Punycode hâli görünür. Müşterinize “şeker.com” diye verdiğiniz adres, onun ekranında “xn--eker-45a.com” olarak dönebilir. Bu karışıklık güven kaybına yol açabilir; özellikle sahte site uyarılarına alışmış kullanıcılar okunamayan bir adrese tıklamaktan çekinir.
E-posta Adresinde Türkçe Karakter Sorunu
Türkçe harfli adreslerin en çok zorlandığı alan e-postadır. Uluslararasılaştırılmış e-posta adresleri RFC 6530 ile tanımlanmış olsa da gönderen ve alan sunucunun, e-posta istemcisinin ve web formlarının bu desteği sunması gerekir. Zincirdeki tek bir halkanın desteklememesi, e-postanın reddedilmesi ya da formun adresi geçersiz sayması için yeterlidir.
Kurumsal yazışmada bu risk kabul edilebilir değildir. Bir tedarikçi portalı “info@güneşyapı.com” adresini kabul etmezse ya da müşteriniz adresi yanlış yazarsa kaybedilen e-posta geri gelmez. Türkçe yazımlı adı alsanız bile e-posta adreslerini ASCII sürüm üzerinde açmak en güvenli yoldur.
Karar Tablosu, Hangi Adres Asıl Olmalı
Aşağıdaki tablo iki yaklaşımı günlük kullanımda karşılaştığınız noktalarda yan yana koyuyor.
| Kullanım | Türkçe karakterli ad asıl adres | ASCII ad asıl adres, Türkçe sürüm yönlendirmede |
|---|---|---|
| Kartvizit ve reklam | Marka adıyla birebir, görsel olarak doğru | Harf farkı var ama her yerde aynı yazılır |
| Sözlü paylaşım | “Ş’si Türkçe mi” sorusu gelir | Tek yazım, karışıklık yok |
| E-posta adresi | Alıcı ve form desteğine bağlı, reddedilebilir | Her sistemde çalışır |
| Kopyalanan bağlantı | Çoğu zaman xn-- biçimine döner | Olduğu gibi görünür |
| Marka koruması | ASCII sürümü başkası alabilir | İki sürüm de sizde, biri diğerine 301 ile gider |
Örnek senaryo
İzmir’de bir aile şirketi olan “Gülşen Tekstil”, web sitesi için hem gulsentekstil.com hem gülşentekstil.com adreslerini kaydetti. Asıl site, e-posta hesapları ve SSL sertifikası ASCII adreste kuruldu. Türkçe karakterli adres ise 301 yönlendirmeyle ana siteye bağlandı. Katalogda ve tabelada Türkçe yazım kullanıldı, e-posta imzalarında ve faturalarda ASCII adres yazıldı. Tabelayı görüp Türkçe karakterle yazan ziyaretçi de ana siteye ulaştı, e-postalar da hiçbir tedarikçi portalında reddedilmedi.
Marka Koruması İçin Hangi Sürümleri Almalı
Türkçe karakterli alan adı almaya karar verdiyseniz ASCII karşılığını da almayı bir kural olarak görün. İki yazımdan birini boş bırakmak, onu başkasının kaydetmesine ve markanıza benzeyen bir adres kullanmasına fırsat verir. İsim seçimindeki diğer ölçütleri, yani kısalık, telaffuz ve yazım hatası varyantlarını alan adı nasıl seçilir rehberi ayrıntılı anlatıyor.
Uzantı tercihi de aynı mantıkla yapılır. Türkiye odaklı bir işletme için .com ve .com.tr arasındaki farkı tartan com mu com.tr mi yazısı ve uzantıların genel tablosunu veren en popüler domain uzantıları yazısı bu kararda yardımcı olur. İkinci adresi ana siteye bağlamak için cPanel’de 301 yönlendirmenin nasıl kurulacağı destek merkezindeki cPanel 301 yönlendirme kartında anlatılıyor.
Sonuç
Türkçe karakterli alan adı, markayı birebir yazmak isteyenler için teknik olarak mümkün ama asıl adres olarak zahmetlidir. ASCII sürümü ana site ve e-posta için kullanın, Türkçe karakterli sürümü koruma amaçlı alıp 301 ile yönlendirin. .tr uzantısında ise başvurudan önce kayıt kuruluşunuzdan teyit alın.
Türkçe Karakterli Ad Almadan Önce Kontrol Listesi
- Adın ASCII karşılığının boşta olup olmadığını kontrol edin ve onu da alın.
- Türkçe karakterli adın Punycode karşılığını not edin; DNS ve SSL işlemlerinde bu biçimi göreceksiniz.
- Seçtiğiniz uzantının Türkçe karakterli kaydı desteklediğini kayıt kuruluşunuza sorun.
- E-posta hesaplarını ASCII alan adında açın.
- Hangi adresin asıl site olacağına karar verin, diğerini 301 ile yönlendirin.
- Basılı materyalde hangi yazımın kullanılacağını ekipçe sabitleyin.
- İki alan adının yenileme tarihlerini aynı takvimde takip edin.
Sıkça sorulan sorular
Türkçe karakterli alan adı SEO’yu olumsuz etkiler mi?
Arama motorları Türkçe karakterli alan adlarını tanır ve dizine ekler; adın kendisi tek başına sıralamayı düşürmez. Asıl etki dolaylıdır: aynı içeriğe iki adresten ulaşılırsa içerik ikiye bölünür. İki sürümü de alıp birini diğerine 301 ile yönlendirmek bu sorunu ortadan kaldırır ve tüm sinyali tek adreste toplar.
Türkçe harfli bir adrese SSL sertifikası alınabilir mi?
Alınabilir. Sertifika, alan adının Punycode karşılığına düzenlenir ve tarayıcı bunu Unicode hâliyle eşleştirir. Barındırma panelinde otomatik sertifika kurulurken de alan adı çoğu zaman “xn--” biçiminde görünür; bu normaldir. Yönlendirme amaçlı kullandığınız ikinci adres için de sertifika kurulmalıdır, yoksa HTTPS ile gelen ziyaretçi uyarı görür.
Türkçe karakterli ve ASCII sürümü aynı anda almak gerekli mi?
Marka koruması açısından evet. Yalnız Türkçe karakterli sürümü alırsanız ASCII sürümü, yalnız ASCII sürümü alırsanız Türkçe yazım başkası tarafından kaydedilebilir. İkisini birlikte alıp birini asıl adres yapmak, hem ziyaretçi kaybını hem de benzer adla yapılabilecek sahtecilik riskini azaltır.
E-posta adresimde Türkçe karakter kullanabilir miyim?
Standart buna izin veriyor ama pratikte önerilmez. Gönderen ve alan sunucu, e-posta istemcisi ve kullandığınız web formları bu desteği sunmak zorundadır. Birinde destek yoksa e-posta reddedilebilir ya da adres geçersiz sayılır. Kurumsal e-postayı ASCII alan adında açmak en az sorunlu yoldur.
Mevcut sitemi Türkçe karakterli adrese taşımalı mıyım?
Çoğu durumda hayır. Çalışan bir ASCII adresi Türkçe karakterli adrese taşımak, bağlantılarınızı, e-posta adreslerinizi ve arama sonuçlarındaki geçmişinizi riske atar. Türkçe yazımı almak istiyorsanız ek alan adı olarak kaydedip mevcut sitenize yönlendirmek aynı faydayı risksiz sağlar.
Narhost’ta
Alan adınızı uzantıya göre bir yıldan başlayan sürelerle kaydedebilir, WHOIS gizleme hizmetini ücretsiz kullanabilirsiniz; ASCII ve koruma amaçlı ek sürümleri aynı hesaptan yönetirsiniz.