Kısaca özet
- Ücretsiz hosting, sağlayıcının masrafını reklam, kaynak kısıtı ya da ücretli plana geçiş baskısıyla karşıladığı barındırma modelidir; bedeli parayla değil, kontrol ve güvenilirlikle ödersiniz.
- Ücretsiz hosting platformlarının çoğu sitenizi kendi alt alan adlarında yayınlar; kendi alan adınızı bağlamak genellikle ücretli plana bırakılır.
- SSL, alan adı uzantılı e-posta, yedekleme ve insan desteği ücretsiz planlarda çoğunlukla ya hiç yoktur ya da sınırlıdır.
- Kullanım koşulları sağlayıcıya hesabı askıya alma ve hizmeti sonlandırma yetkisi verir; verinizi geri almanın garantisi yoktur.
- Alt alan adından kendi alan adınıza geçerken kalıcı yönlendirme kuramazsanız arama motorundaki geçmişiniz eski adreste kalır.
- Öğrenme, deneme ve kısa ömürlü prototip için ücretsiz plan yeterlidir; müşteri kabul eden, e-posta kullanan ya da arama trafiği bekleyen bir işletme sitesi için değildir.
Aylık ücret ödemeden site açmak cazip gelir, hele ilk projeyse ve bütçe dar ise. Arama sonuçlarında “ücretsiz hosting” sunan onlarca platform var ve kayıt birkaç dakika sürüyor. Sorun, faturanın başka yerden gelmesinde: sayfanın altına eklenen reklam, adres çubuğundaki yabancı alt alan adı, bir sabah açılmayan panel. Ücretsiz hosting ile ücretli bir paket arasındaki farkı fiyat etiketine değil, bu gizli kalemlere bakarak tartmak gerekiyor.
Ücretsiz hosting nasıl ücretsiz olabiliyor
Sunucu, elektrik, ağ bağlantısı ve personel her sağlayıcı için gerçek bir maliyettir. Ücretsiz hosting veren bir platform bu maliyeti üç yoldan biriyle karşılar. Birincisi reklamdır: sizin sayfalarınızda ya da panelde sağlayıcının reklamı gösterilir. İkincisi yükseltme baskısıdır: ücretsiz plan bilerek dar tutulur, kendi alan adı, SSL ya da e-posta gibi temel ihtiyaçlar ücretli plana bırakılır. Üçüncüsü yoğunluktur: tek sunucuya olağandan çok hesap yerleştirilir ve her birine çok küçük bir kaynak payı düşer.
Bu modellerin hiçbiri kötü niyet sayılmaz; sağlayıcı açıkça bir takas öneriyor. Ama takasın sizin tarafınızda neye mal olduğunu önceden bilmek gerekir, çünkü site büyüdükten sonra fark edilen her kısıt, taşıma işiyle birlikte gelir.
Alt alan adı zorunluluğu ve marka sorunu
Ücretsiz planların çoğunda siteniz isletmeniz.saglayici-adi.com gibi bir adreste yayınlanır. Kartvizite, faturaya ya da araç giydirmesine basılan bu adres, müşterinin gözünde işletmenin kendi sitesi değil, bir başkasının platformundaki bir sayfa gibi durur. Kendi alan adınızı bağlama seçeneği varsa da genellikle ücretli planlarda açılır.
Arama motoru tarafında daha sinsi bir sorun var. Alt alan adında bir yıl boyunca biriken bağlantılar ve sıralama geçmişi o adrese aittir. İleride kendi alan adınıza geçtiğinizde bu geçmişi taşımanın yolu, eski adreslerden yenilerine kalıcı 301 yönlendirme kurmaktır; Google’ın site taşıma rehberi bu yönlendirmelerin en az bir yıl korunmasını önerir. Ücretsiz platform sunucu yapılandırmasına erişim vermiyorsa bu yönlendirmeyi kuramazsınız ve geçmiş eski adreste kalır.
Reklam, SSL ve e-posta eksikliği
Bazı ücretsiz hosting platformları sayfalarınıza kendi reklam kodunu ekler. Bu kodun ne gösterdiğine siz karar vermezsiniz; bir kuaförün sitesinde bahis ya da alakasız ürün reklamı çıkabilir. Açılır pencere ya da tam ekran reklam, Google’ın sayfa deneyimi dokümanında kaçınılmasını önerdiği rahatsız edici ara reklamlar grubuna girer.
SSL sertifikası olmayan sitede tarayıcı adres çubuğunda “güvenli değil” uyarısı gösterir ve iletişim formuna yazılan bilgiler şifrelenmeden gider. Ücretli paylaşımlı paketlerde ücretsiz SSL artık standart kabul edilirken, ücretsiz planlarda bu özellik ya yoktur ya da yalnız platformun alt alan adı için geçerlidir. Alan adı uzantılı e-posta da çoğu zaman bulunmaz; müşteriye kişisel bir posta adresinden teklif göndermek zorunda kalırsınız.
Dikkat
İletişim formundan ad, telefon ya da e-posta toplayan bir site kişisel veri işler. Bu verinin hangi sunucuda, kimin kontrolünde durduğunu bilmediğiniz ve şifreli bağlantı sunmayan bir ortamda form çalıştırmak, işletme için ciddi bir hukuki ve itibar riskidir.
Ücretsiz hosting ile ücretli hosting karşılaştırması
Aşağıdaki tablo, ücretsiz planlarda sık görülen durumu tipik bir ücretli paylaşımlı hosting paketiyle yan yana koyar. Her ücretsiz platform her maddede aynı değildir; kayıt olmadan önce kendi seçtiğiniz platformun koşullarını bu satırlarla karşılaştırın.
| Konu | Ücretsiz planlarda sık görülen | Ücretli paylaşımlı hosting |
|---|---|---|
| Adres | Platformun alt alan adı | Kendi alan adınız |
| SSL | Yok ya da yalnız alt alan adında | Ücretsiz SSL kendi alan adınızda |
| E-posta | Genellikle yok | Alan adı uzantılı hesaplar |
| Reklam | Sağlayıcı reklamı eklenebilir | Reklam yok, içerik tamamen sizin |
| Kaynak ve erişilebilirlik | Çok dar kota, taahhüt yok | Tanımlı kaynak payı ve uptime taahhüdü |
| Yedek ve veri | Yedek yok, dışa aktarım kısıtlı | Düzenli yedek, tam hesap yedeği indirilebilir |
| Destek | Forum ya da hiç | Talep, telefon ve canlı destek |
Kaynak sınırları ve kesinti riski
Ücretsiz planlar kaynak kotasını dar tutar: günlük istek sayısı, işlemci süresi, dosya sayısı ya da tek dosya boyutu sınırlanır. Kota dolduğunda site hata sayfası gösterir. Bazı platformlar e-posta gönderen PHP fonksiyonlarını ya da dışarıya bağlantıyı kapatır; bu yüzden iletişim formu çalışmaz, ödeme altyapısı bağlanmaz.
Erişilebilirlik tarafında ücretsiz planın bir taahhüdü yoktur. Sunucu sık sık 5xx hatası veriyorsa bunun bedeli yalnız kaçan ziyaretçi değildir. Google’ın HTTP durum kodları dokümanına göre sürekli sunucu hatası dönen adresler tarama hızını düşürür ve zamanla dizinden çıkarılır.
Örnek senaryo
Kadıköy’de bir kuaför salonu, randevu sayfasını ücretsiz bir platformda açtı. Sekiz ay içinde site Google’da semt aramalarında görünmeye başladı ve 40 civarında bağlantı kazandı. Platform ücretsiz planda aylık istek kotasını düşürünce site ayın son haftalarında açılmamaya başladı. Salon kendi alan adına ve ücretli pakete geçti, ama platform yönlendirme izni vermediği için eski adresteki bağlantılar yeni siteye aktarılamadı ve arama görünürlüğü neredeyse sıfırdan başladı.
Veri sahipliği, askıya alma ve kapanma riski
Ücretsiz bir hizmetin kullanım koşullarını okuduğunuzda iki madde hemen hemen her yerde karşınıza çıkar: sağlayıcı hesabı önceden haber vermeden askıya alabilir ve hizmeti istediği zaman sonlandırabilir. Uzun süre giriş yapılmayan hesapların silinmesi de yaygın bir kuraldır. Yedek alınmıyorsa bu, sitenin tamamen kaybolması demektir.
Platformun kendisi de kapanabilir ya da ücretsiz planı kaldırabilir. Bu durumda size tanınan süre içinde dosyaları ve veritabanını dışarı almanız gerekir; dışa aktarım aracı kısıtlıysa ya da veritabanına doğrudan erişim yoksa bu iş sanıldığından zor olur. Ücretli bir pakette tam hesap yedeğini indirebildiğiniz için bu risk sizin kontrolünüzdedir.
Ücretsiz hosting ne zaman yeterli
Bütün bu kısıtlar ücretsiz hostingin işe yaramadığı anlamına gelmez. HTML ve CSS öğrenen bir öğrenci, WordPress panelini tanımak isteyen biri, bir hafta sonu etkinliği için tek sayfalık duyuru hazırlayan bir dernek ya da bir fikri müşteriye göstermeden önce hızlıca prototipleyen bir tasarımcı için ücretsiz plan mantıklıdır. Ortak nokta şu: sitenin kaybolması, reklam göstermesi ya da bir gün açılmaması kimseye zarar vermiyor.
Site bir işletmenin yüzüyse, müşteri bilgisi topluyorsa ya da aramadan ziyaretçi bekliyorsa hesap değişir. O noktada karşılaştırılması gereken şey ücretsiz ile ücretli değil, ihtiyacınıza uyan ücretli paketlerin kendi aralarındaki farkıdır. Yıllık toplam maliyeti kalem kalem çıkarmak için hosting maliyeti nasıl hesaplanır yazısına, hiç sunucu yönetmeden site kurmak istiyorsanız hazır site oluşturucu mu WordPress mi karşılaştırmasına bakabilirsiniz.
Sonuç
Ücretsiz hosting deneme ve öğrenme için dürüst bir araçtır. İşletme sitesinde ise reklam, alt alan adı, SSL ve e-posta eksikliği, kesinti ve veri kaybı riski toplandığında gerçek bedeli, ücretli bir paylaşımlı paketin maliyetini kolayca geçer. Siteyi uzun vadede yaşatacaksanız işe kendi alan adınızla ve ücretli bir paketle başlamak, sonradan taşınmaktan daha ucuzdur.
Ücretsizden ücretliye geçerken kontrol listesi
- Ücretsiz platformdaki tüm dosyaları ve veritabanını dışa aktarıp bilgisayarınıza indirin.
- Platformun eski adresten yeni alan adına 301 yönlendirme izni verip vermediğini öğrenin.
- Kendi alan adınızı alın ve ad sunucularını yeni hosting sağlayıcısına yönlendirin.
- Yeni pakette SSL’in kendi alan adınız için etkin olduğunu tarayıcıda kontrol edin.
- Alan adı uzantılı e-posta hesaplarını açıp iletişim formunun gönderdiği adresi güncelleyin.
- Önemli dış bağlantıların sahiplerinden bağlantıyı yeni adrese güncellemelerini isteyin.
- Search Console’a yeni alan adını ekleyip site haritasını gönderin.
Taşımayı kendiniz yapmak istemiyorsanız başka firmadan Narhost’a hosting taşıma rehberindeki talep yolunu kullanabilirsiniz; paket seçimindeki genel karar çerçevesi ise hosting nasıl seçilir yazısında.
Sıkça sorulan sorular
Ücretsiz hosting ile bir işletme sitesi açılır mı?
Açılır ama önerilmez. Alt alan adı, olası reklamlar, SSL ve e-posta eksikliği müşterinin güvenini zayıflatır. Hesabın askıya alınma ya da platformun kapanma riski de işletmenin kontrolü dışındadır. Geçici bir tanıtım sayfası dışında kendi alan adınız ve ücretli bir paket daha sağlıklıdır.
Ücretsiz planda kendi alan adımı kullanabilir miyim?
Bazı platformlar izin verir, çoğu bu özelliği ücretli plana bırakır. İzin verilse bile SSL’in kendi alan adınız için çalışıp çalışmadığını ve ileride başka sağlayıcıya geçerken yönlendirme kurup kuramayacağınızı kayıttan önce kontrol edin.
Ücretsiz SSL varken hosting neden ücretli?
SSL sertifikası yalnız bağlantıyı şifreler; sitenin dosyalarını barındıran sunucu, disk, ağ ve destek ayrı maliyetlerdir. Ücretli paylaşımlı paketlerde SSL genellikle pakete dahil gelir, yani ayrı bir sertifika ücreti ödemeden sunucu hizmetinin bedelini ödersiniz.
Ücretsiz platformdan taşınınca Google sıralamam sıfırlanır mı?
Eski adresten yeni adrese kalıcı yönlendirme kurabiliyorsanız sıralama sinyallerinin büyük kısmı yeni adrese geçer. Platform yönlendirmeye izin vermiyorsa yeni alan adı büyük ölçüde sıfırdan başlar. Bu yüzden işletme sitesini baştan kendi alan adınızda açmak en güvenli yoldur.
Ücretli hostingte ilk yıl hangi pakete bakmalıyım?
Tek siteli, birkaç e-posta hesabı olan bir işletme için giriş seviyesindeki paylaşımlı paket çoğu zaman yeterlidir. Site sayısı, e-posta hesabı ve disk ihtiyacınızı çıkarıp paketlerin karşılaştırma tablosuna bakın; güncel fiyatlar ürün sayfasında yer alır.
Konuyu bir adım ileri taşımak isterseniz statik web sitesi ve hosting ihtiyacı yazısına bakabilirsiniz.
Narhost’ta
Web hosting paketlerinde siteniz kendi alan adınızla, ücretsiz SSL, alan adı uzantılı e-posta ve haftalık yedekle yayında olur; başka bir sağlayıcıdan geliyorsanız taşımayı ücretsiz yapıyoruz.