Kısaca özet
- Satılık domain alırken bakılacak dört şey vardır: alan adının geçmişte nasıl kullanıldığı, bir markayla çakışıp çakışmadığı, e-posta itibarı ve devrin güvenli yapılıp yapılmadığı.
- Geçmiş, internet arşivinden ve arama motoru sonuçlarından okunur; kumar, yetişkin içerik ya da spam geçmişi olan bir ad, yeni sitenizin görünürlüğünü uzun süre etkileyebilir.
- Türkiye’de tescilli bir markayı içeren alan adı, satın alındıktan sonra uyuşmazlık sürecine konu olabilir; marka araştırması TÜRKPATENT’te ücretsiz yapılır.
- Devirde ödeme ile alan adının kontrolü aynı anda el değiştirmelidir; güvenilir bir aracı ya da kayıt kuruluşunun kendi devir süreci bu riski azaltır.
- ICANN kurallarına göre genel uzantılarda kayıt sahibi bilgisi değiştikten sonra alan adı 60 gün başka kayıt kuruluşuna taşınamaz; devri bu takvime göre planlayın.
- Fiyatın makul olup olmadığı adın uzunluğuna, uzantısına ve ticari değerine bağlıdır; aynı paraya yeni ve temiz bir ad bulunabiliyorsa o seçenek de tartılmalıdır.
Aklınızdaki marka adının alan adı alınmış ve sahibi onu satışa çıkarmış. Fiyat makul görünüyor, satıcı acele ediyor. Ödemeyi yapmadan önce bu adın geçmişte ne için kullanıldığını, sizi hukuki bir tartışmaya sokup sokmayacağını ve devrin güvenli olup olmadığını bilmek gerekir. Satılık domain alırken yapılacak kontrolleri bu yazıda sırayla anlatıyoruz.
Satılık Domain Alırken Önce Geçmişine Bakın
Bir alan adı yıllar boyunca birçok sahip ve amaç değiştirmiş olabilir. İnternet Arşivi’nin Wayback Machine aracı, adresin geçmişte hangi tarihlerde ne içerik yayınladığını gösterir. Kumar, yetişkin içerik, sahte ürün ya da otomatik üretilmiş sayfalar içeren bir geçmiş, arama motorlarının ve e-posta servislerinin o ada güvenini düşürmüş olabilir.
Arama motorunda site:alanadi.com sorgusu, hâlâ dizinde kalan eski sayfaları gösterir. Satın aldıktan sonra alan adını Google Search Console‘a ekleyip elle uygulanan bir işlem olup olmadığını kontrol edin. Sorunlu bir geçmişin temizlenmesi zaman alır; bu riski fiyat pazarlığında hesaba katın.
| Kontrol | Nasıl yapılır | Neden önemli |
|---|---|---|
| Geçmiş içerik | Wayback Machine’de yıllara göre kayıtlar | Spam ya da yasa dışı içerik itibarı düşürür |
| Arama görünürlüğü | site: sorgusu, satın alma sonrası Search Console |
Eski cezalar yeni siteyi etkileyebilir |
| Marka çakışması | TÜRKPATENT marka araştırması | Tescilli markayı içeren ad uyuşmazlığa konu olabilir |
| E-posta itibarı | Alan adını kara liste sorgulama araçlarında arama | Kara listedeki ad e-postanızın teslimini zorlaştırır |
| Devir güvenliği | Kayıt kuruluşunun devir süreci ya da güvenilir aracı | Ödeme ve kontrol aynı anda el değiştirmeli |
Marka ve Hukuki Risk
Alan adı başka birinin tescilli markasını içeriyorsa, satın aldıktan sonra marka sahibi alan adının iadesini isteyebilir. .tr uzantılarında TRABİS’in uyuşmazlık süreci, genel uzantılarda ise ICANN’in uyuşmazlık politikası işler. Ödeme yapmadan önce TÜRKPATENT’in marka araştırma ekranında adı aratın. Kendi markanızı tescil ettirmeyi düşünüyorsanız alan adını ve tescili birlikte planlamak, ileride çıkabilecek tartışmaları önler. Alan adının kimin adına kaydedileceği de önemlidir; konu alan adı kimin adına kayıtlı olmalı yazısında anlatıldı.
Örnek senaryo
Yeni kurulan bir kahve markası, adına uyan kısa bir .com adresini satıcıdan almak üzereydi. İnternet arşivi, adresin iki yıl önce bir bahis sitesine yönlendirildiğini, arama motorunda hâlâ o döneme ait sayfaların göründüğünü gösterdi. Marka aynı paraya bir harf farklı, temiz geçmişli bir .com ve karşılığı olan .com.tr adresini kaydetti. Pazarlık aşamasında yapılan on dakikalık kontrol, aylar sürebilecek bir itibar temizliğini önledi.
Devir ve Transfer Güvenliği
Satıcıyla tanışmıyorsanız ödemeyi alan adının kontrolü size geçmeden yapmayın. Yöntemlerden biri, alan adının aynı kayıt kuruluşunda doğrudan sizin hesabınıza devredilmesidir; diğeri ödemeyi ve devri birlikte yürüten güvenilir bir aracı kullanmaktır. Alan adı başka bir kayıt kuruluşundaysa transfer için satıcının kilidi kaldırması ve size transfer kodunu (EPP) vermesi gerekir; süreç domain transfer süreci nasıl işler yazısında anlatıldı.
ICANN’in alan adı sahipleri için SSS sayfasına göre genel uzantılarda kayıt sahibinin adı, kuruluşu ya da e-posta adresi değiştiğinde alan adı 60 gün başka bir kayıt kuruluşuna transfer edilemez; bazı kayıt kuruluşları bu kilitten vazgeçme seçeneği sunabilir. Alan adını kendi kayıt kuruluşunuza taşıyacaksanız, ICANN’in önerdiği gibi transferi bilgi değişikliğinden önce tamamlayın.
Dikkat
Alan adının bitiş tarihine bakmadan ödeme yapmayın. Satış sürecinde süresi dolan bir ad silinme sürecine girebilir ve başkasına geçebilir. Devir tamamlandıktan hemen sonra otomatik yenilemeyi açın ve iletişim e-postasını kendi adresinizle güncelleyin.
Fiyat Ne Zaman Makul
Satılık bir adın değeri uzunluğuna, uzantısına, akılda kalıcılığına ve ticari karşılığına bağlıdır. Kısa, tek kelimelik ve yaygın uzantılı adlar yüksek fiyatlanır; bu sınıf premium alan adı nedir yazısında anlatıldı. İstediğiniz ad satılık değilse ve süresi dolmak üzereyse domain backorder bir alternatif olabilir. Kararı verirken aynı bütçeyle temiz geçmişli, biraz farklı bir adın ne kadar iş görebileceğini de tartın.
Sonuç
Satılık domain alırken geçmiş içerik, marka çakışması, e-posta itibarı ve devir güvenliği kontrol edilir. Ödeme, alan adının kontrolüyle aynı anda el değiştirmeli; genel uzantılarda bilgi değişikliği sonrası 60 günlük transfer kilidi takvime alınmalıdır. Bu kontroller birkaç saat sürer ve yanlış bir satın almanın aylarca süren maliyetini önler.
Kontrol Listesi
- Wayback Machine’de alan adının geçmiş içeriğini inceleyin.
site:sorgusuyla dizinde kalan eski sayfalara bakın.- TÜRKPATENT’te adı marka olarak aratın.
- Alan adını e-posta kara liste sorgulama araçlarında kontrol edin.
- Bitiş tarihini ve kilit durumunu WHOIS’ten okuyun.
- Ödeme ile devrin aynı anda yapılacağı bir yöntem seçin.
- Devirden sonra otomatik yenilemeyi açıp iletişim bilgilerini güncelleyin.
Sıkça sorulan sorular
Satılık domain alırken en sık yapılan hata ne?
Geçmişe bakmadan ödeme yapmaktır. Spam ya da yasa dışı içerik geçmişi olan bir ad, arama motorlarında ve e-posta servislerinde güven sorunu taşıyabilir. Geçmişi incelemek birkaç dakika sürer ve pazarlıkta da işe yarar.
Alan adının eski sahibi geri alabilir mi?
Devir doğru yapıldıysa ve kayıt sizin adınıza geçtiyse alamaz. Ancak ad başka birinin tescilli markasını içeriyorsa marka sahibi uyuşmazlık süreci başlatabilir. Bu yüzden marka araştırması satın almadan önce yapılmalıdır.
Satın aldığım alan adını hemen başka kayıt kuruluşuna taşıyabilir miyim?
Genel uzantılarda kayıt sahibi bilgisi değiştiyse 60 gün beklemeniz gerekebilir. Taşımak istiyorsanız önce transferi tamamlayıp sonra bilgileri güncellemek ya da kayıt kuruluşunun vazgeçme seçeneğini sormak gerekir.
.com.tr alan adı satın alınabilir mi?
.tr uzantılı alan adlarının devri TRABİS kurallarına göre kayıt kuruluşları üzerinden yapılır. Devir öncesinde hem kayıt kuruluşunun sürecini hem de alan adının bitiş tarihini kontrol edin.
Satılık adın e-posta için kullanılmış olması sorun mu?
Eski sahibin gönderdiği istenmeyen e-postalar alan adını kara listeye sokmuş olabilir. Satın almadan önce kara liste sorgusu yapın; satın aldıktan sonra SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını baştan kurun.
Narhost’ta
Satın aldığınız alan adını Narhost’a taşıyabilir ya da yeni bir adı hemen sorgulayıp kaydedebilirsiniz.