Kısaca özet
- Tr mi com tr mi sorusunun kısa cevabı: ikisi de Türkiye’nin ülke uzantısıdır ve aynı sistemden, TRABİS’ten tahsis edilir; fark adresin uzunluğu, adın müsait olma ihtimali ve ziyaretçinin alışkanlığıdır.
- .com.tr 2022’den beri belge istemeden alınabiliyor; doğrudan .tr (ornek.tr) tahsisi 14 Eylül 2023’te öncelik aşamalarıyla başladı ve aşamalar bitince “ilk gelen ilk alır” kuralına geçti.
- Öncelik döneminde .com.tr sahiplerine aynı adın .tr karşılığını alma hakkı tanındı; bu hakkı kullanmayanların adı sonradan herkese açıldı.
- Arama motorları iki uzantıyı da Türkiye’ye yönelik ülke uzantısı sayar; sıralama açısından birinin diğerine üstünlüğü yoktur.
- Yerleşik bir .com.tr adresi olan işletmenin adresini değiştirmesine gerek yoktur; .tr karşılığını alıp asıl adrese yönlendirmesi yeterlidir.
- Yeni kurulan, kısa ve akılda kalan ad arayan marka için .tr iyi bir ana adres olabilir; e-posta ve basılı materyalde kısalık avantaj sağlar.
Şirket adını alan adı olarak sorguluyorsunuz; .com alınmış, .com.tr de dolu. Kayıt ekranında bir de yalın .tr seçeneği görünüyor: ornek.com.tr yerine ornek.tr. Kısa ve temiz duruyor ama tanıdık değil. Ziyaretçi adresi doğru yazabilecek mi, e-postalar güvenilir görünecek mi, aramada geri mi kalacak? Bu yazı tr mi com tr mi kararını bu sorular üzerinden veriyor.
Tr mi Com Tr mi, Aradaki Fark Ne
.tr Türkiye’nin ülke kodu üst düzey alan adıdır. .com.tr ise bu uzantının altında, ticari kullanım için açılmış ikinci düzey yapıdır. İki uzantı da 14 Eylül 2022’den beri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesindeki TRABİS tarafından yönetilir ve kayıt kuruluşları üzerinden alınır.
Uzun yıllar boyunca bir işletme yalnız ikinci düzeyde, yani .com.tr, .net.tr, .org.tr gibi uzantılarda ad alabiliyordu. Doğrudan .tr altında ad almak, TRABİS’in yayımladığı usul ve esaslarla 14 Eylül 2023’te mümkün hâle geldi. Sürecin aşamaları TRABİS’in “.tr” bilgi sayfasında anlatılıyor.
| Özellik | .tr | .com.tr |
|---|---|---|
| Adres yapısı | ornek.tr | ornek.com.tr |
| Tahsis eden | TRABİS | TRABİS |
| Belge | Genel tahsiste istenmez | 2022’den beri istenmez |
| Kayıt kuralı | Öncelik aşamalarından sonra ilk gelen ilk alır | İlk gelen ilk alır |
| Tanınırlık | Yeni, kullanıcı alışkanlığı oluşuyor | Yerleşik, Türkiye’de en yaygın uzantı |
| Müsait ad bulma | Daha kolay, ama bilinen markalar önceliklerle alındı | Kısa ve genel adlar büyük ölçüde dolu |
Bilgi
Alan adı ücretleri uzantıya göre farklıdır ve kayıt kuruluşları güncel tutarı ürün sayfasında gösterir; bu yazıda rakam verilmedi.
Öncelik Dönemi Kimin İşine Yaradı
Doğrudan .tr tahsisi herkese bir anda açılmadı. TRABİS üç öncelik kategorisi tanımladı. İlk kategoride kamu kurumlarının gov.tr, edu.tr, bel.tr gibi adlarının .tr karşılığı ayrıldı. İkinci kategoride belirli dernek, vakıf ve meslek kuruluşları belgeyle başvurdu. Üçüncü kategoride 25 Ağustos 2023 itibarıyla com.tr, net.tr, org.tr ve diğer ikinci düzey uzantılarda ad sahibi olanlara, aynı adın .tr karşılığını alma önceliği verildi.
Bu sıranın pratik sonucu şudur: o tarihte ornek.com.tr sahibi olan işletme ornek.tr’yi başkasından önce alabildi. Öncelik hakkını kullanmayan işletmenin adı genel tahsise açıldı ve “ilk gelen ilk alır” kuralıyla başka biri tarafından alınmış olabilir. .com.tr adresi olan herkesin bugün ilk yapması gereken iş, .tr karşılığının kimde olduğunu sorgulamaktır.
Arama Motorları İçin Fark Var mı
Google, ülke kodlu uzantıları o ülkeye yönelik site için güçlü bir sinyal sayar; Google’ın çok bölgeli siteler belgesi bunu açıkça yazar. .tr ve .com.tr aynı ülke uzantısının parçasıdır, ikisi de Türkiye’ye yönelik site olarak değerlendirilir. Uzantı seçimi sıralamayı tek başına yükseltmez ya da düşürmez; içeriğin, bağlantıların ve teknik sağlığın etkisi çok daha büyüktür.
Asıl risk, yerleşik bir siteyi bir uzantıdan diğerine taşımaktır. Adres değişikliği doğru yönlendirmeyle yapılmazsa birikmiş sıralama kaybolabilir. Taşımanın adımları alan adı değişikliği ve SEO yazısında.
Örnek senaryo
İzmir’de üç yıldır çalışan bir mimarlık ofisi ofisadi.com.tr adresini kullanıyor; teklif ve faturalar bu adresteki e-postalardan gidiyor. Ofis öncelik dönemini kaçırdı, ama ofisadi.tr genel tahsiste hâlâ boştu ve kayıt edildi. Site ve e-posta .com.tr’de kaldı, .tr adresi kalıcı yönlendirmeyle ana siteye bağlandı. Ofis yeni kartvizitlerde kısa adresi kullandı; ziyaretçi hangisini yazarsa yazsın aynı siteye ulaşıyor ve marka adı iki uzantıda da korunmuş oldu.
Hangisi Ana Adres Olmalı
Karar, sitenin bugünkü durumuna göre verilir. Yerleşik bir .com.tr adresiniz, bu adreste e-postalarınız ve arama motorunda görünürlüğünüz varsa ana adresi değiştirmeyin. .tr karşılığını alın ve yönlendirin; kazancınız markayı korumak ve kısa bir adres sahibi olmaktır.
Yeni kuruluyorsanız durum farklıdır. Hedef kitleniz Türkiye ise ve .tr’de istediğiniz kısa ad boşsa, .tr ana adres olarak iş görür: kartvizitte, araç giydirmede, radyo reklamında ve e-posta imzasında kısalık fark yaratır. Ziyaretçinin yeni uzantıya alışkın olmaması tek dezavantajdır; bu yüzden .com.tr karşılığını da alıp yönlendirmek iyi bir sigortadır. Ad seçimiyle ilgili genel ölçütler alan adı nasıl seçilir yazısında, .com ile kıyas .com mu .com.tr mi yazısında.
Dikkat
İki uzantı da yıllık yenilenir. Yönlendirme için aldığınız ikinci alan adının süresi dolarsa ad tekrar tahsise açılır ve başkası tarafından alınabilir. Bütün alan adlarınızda otomatik yenilemeyi açın ve iletişim e-postasının çalışan bir adres olduğundan emin olun.
İkisini Birden Almak Mantıklı mı
Çoğu işletme için evet. Maliyet düşüktür, kazanç ise markanın taklit edilmesini zorlaştırmaktır; aynı adın diğer uzantısı sahte e-posta ve kimlik avı için kullanılabilir. Birden fazla alan adını tek hosting hesabında yönetmek ve yönlendirmek zor değildir; yöntem birden fazla alan adı almak yazısında. Belgesiz kaydın kuralları belgesiz .com.tr alan adı yazısında anlatıldı.
Sonuç
Tr mi com tr mi sorusunda teknik ya da sıralama farkı yoktur; karar sitenin geçmişine ve adın müsaitliğine göre verilir. Yerleşik site .com.tr’de kalır ve .tr’yi yönlendirir. Yeni marka, kısa adı .tr’de boş bulduysa .tr’yi ana adres yapıp .com.tr’yi yedek olarak alabilir.
Kontrol Listesi
- Markanızın hem .tr hem .com.tr karşılığını sorgulayın.
- .com.tr adresiniz varsa .tr karşılığının başkasına geçip geçmediğine bakın.
- Ana adresi belirleyin; e-postayı tek alan adında toplayın.
- İkinci uzantıyı kalıcı (301) yönlendirmeyle ana adrese bağlayın.
- Bütün alan adlarında otomatik yenilemeyi açın.
- Alan adının sizin ya da şirketinizin adına kayıtlı olduğunu kontrol edin.
- Yerleşik siteyi taşıyacaksanız önce yönlendirme planı hazırlayın.
Sıkça sorulan sorular
Tr mi com tr mi, hangisi daha güvenilir görünür?
Bugün Türkiye’de ziyaretçilerin çoğu .com.tr’ye daha alışkındır, çünkü uzantı yıllardır işletmelerle özdeşleşmiştir. .tr yeni olduğu için ilk karşılaşmada yadırganabilir. Güven algısını uzantıdan çok sitenin kendisi, SSL sertifikası ve tutarlı kurumsal e-posta belirler.
.tr alan adı almak için belge gerekir mi?
Genel tahsis döneminde gerekmez; ad, başvurusu TRABİS’e ilk ulaşan kişiye verilir. Belge yalnız öncelik döneminin ikinci kategorisinde, belirli dernek ve vakıflardan istenmişti. Kayıt sırasında kimlik ya da vergi bilgisi doğru girilmelidir.
.com.tr adresimi .tr’ye taşımalı mıyım?
Zorunlu değildir ve çoğu durumda önerilmez. Taşıma, yönlendirme ve e-posta geçişi iş yükü getirir; arama sıralamasında kazanç sağlamaz. .tr karşılığını alıp mevcut siteye yönlendirmek aynı korumayı daha az riskle sağlar.
.tr alan adı transferi nasıl yapılır?
Transfer TRABİS üzerinden, kayıt kuruluşları arasında yapılır ve .com.tr transferiyle aynı adımları izler. Adımlar .tr alan adı transferi kartında anlatılıyor.
Kısa .tr adımı başkası aldıysa ne yapabilirim?
Ad, sahibinin yenilememesi hâlinde yeniden tahsise açılır. Hak ihlali iddianız varsa (tescilli marka gibi) TRABİS’in uyuşmazlık çözüm yolları vardır; bu süreç hukuki bir değerlendirme gerektirir.
Narhost’ta
.tr ve .com.tr alan adlarını aynı sayfadan sorgulayıp kaydedebilir, ad sunucularını müşteri panelinizden yönetebilirsiniz.