Kısaca özet
- 5651 log tutma zorunluluğu herkese değil, Kanunun saydığı sağlayıcılara düşer: yer sağlayıcı (hosting firması), erişim sağlayıcı (internet servis sağlayıcısı) ve toplu kullanım sağlayıcı (otel, kafe, ofis gibi ortak internet sunan yerler).
- Yalnız kendi sitesini yayınlayan bir işletme içerik sağlayıcıdır; sitesi için 5651’e göre trafik logu tutma yükümlülüğü yoktur, bu yük hosting firmasındadır.
- Yer sağlayıcı trafik bilgisini en az 1, en çok 2 yıl (md. 5/3); erişim sağlayıcı en az 6 ay, en çok 2 yıl (md. 6/1-b) saklar. Kesin süreyi yönetmelik belirler.
- Toplu kullanım sağlayıcılar, 2017 tarihli yönetmeliğe göre erişim kayıtlarını elektronik ortamda kendi sistemlerine kaydedip 2 yıl saklar; ticari olup olmadıkları fark etmez.
- 31 Temmuz 2026’dan itibaren 5651’deki BTK yetkileri 7590 sayılı Kanunla Siber Güvenlik Başkanlığına geçti; trafik bilgisi tanımına “kaynak ve hedef port” eklendi.
- Misafirlerine Wi-Fi veren işletmeler için en sık yol, kayıtları bir log sunucusunda toplayıp 2 yıl saklamaktır; bu sunucu bir VDS üzerinde çalışabilir.
Bir otel, kafe ya da ortak ofis işletiyorsanız “5651 logları tutuluyor mu” sorusu bir denetimde ya da bir siber olay sonrasında önünüze gelir. Web sitesi sahipleri de aynı soruyu sorar: sitem için log tutmam gerekiyor mu? Kanunun cevabı rolünüze göre değişir. 5651 log tutma zorunluluğu kimde, ne kadar süreyle ve hangi kayıtlar için var, bunu Kanunun ve yönetmeliğin madde numaralarıyla anlatıyoruz. Bu yazı genel bilgilendirmedir; kendi işletmeniz için hukuki destek almanız gerekir.
5651 Log Tutma Zorunluluğu Kimde
5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu, internetteki aktörleri tanımlar ve yükümlülüğü bu tanımlara göre dağıtır. Tanımlar 2. maddededir; güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 5651 sayılı Kanun sayfasında yer alır.
| Rol | Kanundaki tanım | Örnek | Log yükümlülüğü |
|---|---|---|---|
| İçerik sağlayıcı | Bilgi ya da veriyi üreten, değiştiren, sağlayan | Kendi sitesini yayınlayan şirket | 5651’e göre trafik logu yok |
| Yer sağlayıcı | Hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten | Hosting ve sunucu firması | Trafik bilgisi 1–2 yıl (md. 5/3) |
| Erişim sağlayıcı | Kullanıcılarına internete erişim olanağı sağlayan | İnternet servis sağlayıcısı | Trafik bilgisi 6 ay–2 yıl (md. 6/1-b) |
| Toplu kullanım sağlayıcı | Kişilere belli bir yerde ve sürede internet kullanım olanağı sağlayan | Otel, kafe, yurt, ortak ofis | Erişim kayıtları 2 yıl (yönetmelik md. 4 ve 5) |
Yer sağlayıcılığın ne anlama geldiğini ve hosting firmasının bildirimini nasıl kontrol edeceğinizi yer sağlayıcı belgesi nedir yazısında ayrıca anlattık.
Trafik Bilgisi Neleri Kapsar
Kanun “log” kelimesini değil “trafik bilgisi” kavramını kullanır. 2. maddenin (j) bendine göre trafik bilgisi; taraflara ilişkin IP adresi, kaynak ve hedef port bilgisi, hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgisidir. “Kaynak ve hedef” ifadesi port bilgisinin önüne 2026’da eklendi.
Yani söz konusu olan içerik değil, bağlantının kendisidir: kim, hangi adresten, ne zaman, hangi hizmete bağlandı. Bir e-postanın metni ya da bir sayfanın içeriği trafik bilgisi değildir.
Bilgi
24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunun 27. maddesiyle 5651’deki “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu” ve “Kurum” ifadeleri “Siber Güvenlik Başkanlığı” ve “Başkanlık” olarak değiştirildi; değişiklik 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Bildirimler, trafik kayıtlarının teslimi ve denetim artık Başkanlık üzerinden yürür.
Web Sitesi Sahibinin Durumu
Yalnız kendi şirketinin sitesini yayınlayan bir işletme içerik sağlayıcıdır. Siteniz bir hosting firmasında barınıyorsa, sunucuya gelen bağlantıların trafik bilgisini saklama yükümlülüğü yer sağlayıcı olan o firmadadır. Bu, site sahibinin hiçbir kayıt tutmayacağı anlamına gelmez: güvenlik olaylarını incelemek, şüpheli girişleri bulmak ve KVKK’nın güvenlik tedbirleri için erişim günlükleri yine işinize yarar.
Durum, başkalarının sitelerini barındırdığınızda değişir. Müşterilerine kendi sunucusundan hosting veren bir ajans ya da bayi, o hizmet bakımından yer sağlayıcı konumuna girer. Bu yol ayrımı ajans hosting seçimi, reseller mı VPS mi yazısında da tartıştığımız sorumluluk sorusunun hukuki tarafıdır.
Dikkat
Kayıtları tutmak yetmez; Kanun yer ve erişim sağlayıcıdan bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamasını ister. Sonradan değiştirilebilen düz metin dosyalar, bir olay sonrasında ispat değeri taşımayabilir. Log sunucusuna erişimi kısıtlayın ve kayıtların değiştirilmediğini gösterebilecek bir yöntem kullanın.
Toplu Kullanım Sağlayıcının Yükümlülüğü
Kanunun 7. maddesine göre ticari amaçla olup olmadığına bakılmaksızın bütün toplu kullanım sağlayıcılar, erişim kayıtlarının tutulması konusunda yönetmelikle belirlenen tedbirleri alır. Ticari amaçla hizmet verenler ayrıca mülki amirden izin belgesi alır. 11 Nisan 2017 tarihli ve 30035 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, erişim kayıtlarının elektronik ortamda kendi sistemlerine kaydedilmesini ve iki yıl saklanmasını ister.
Yönetmelikteki “erişim kayıtları” tanımı, iç ağda dağıtılan IP adreslerini, kullanım başlangıç ve bitiş zamanlarını, cihazların MAC adreslerini ve port paylaşımıyla verilen erişimde kullanıcıya tahsis edilen gerçek IP ve port bilgilerini kapsar. Pratikte bu, modem ya da güvenlik duvarının ürettiği DHCP ve NAT kayıtlarının düzenli olarak dışarıdaki bir sisteme aktarılması demektir.
Örnek senaryo
Antalya’da 40 odalı bir butik otel, misafir Wi-Fi’ı için güvenlik duvarının kendi belleğinde tutulan kayıtlara güveniyordu; cihaz her yeniden başladığında birkaç günlük kayıt siliniyordu. İşletme, güvenlik duvarının kayıtlarını uzaktaki bir log sunucusuna göndermeye başladı. Sunucu küçük bir VDS’te çalışıyor, kayıtları günlük dosyalara ayırıp sıkıştırıyor ve iki yıldan eski dosyaları otomatik siliyor. Erişim yalnız işletmenin bilgi işlem sorumlusuna açık.
Log Sunucusu Nerede Durmalı
Erişim kayıtlarının modemin ya da güvenlik duvarının içinde kalması iki sorun doğurur: cihazın depolaması iki yıllık kaydı taşımaz ve cihaz arızalandığında kayıtlar da kaybolur. Bu yüzden kayıtlar genellikle ayrı bir log sunucusuna aktarılır. Bu sunucu işletmenin içinde bir bilgisayar olabileceği gibi, Türkiye’de barındırılan bir VDS de olabilir. VDS’in avantajı yerel donanım arızasından ve elektrik kesintisinden etkilenmemesi, disk alanının ihtiyaç arttıkça büyütülebilmesidir.
Linux üzerinde kayıtların nerede tutulduğu ve nasıl okunduğu Linux sunucu log dosyaları kartında anlatılıyor. Kayıtlarda kişisel veri (MAC adresi, abone bilgisi) bulunduğu için sunucunun Türkiye’de olması, KVKK’ya göre yurt dışına aktarım başlığını da baştan kapatır. Sunucu türünü ve kaynağını seçerken bakılacak diğer ölçütler hosting nasıl seçilir rehberinde.
Sonuç
5651 log tutma zorunluluğu rolünüze bağlıdır. Kendi sitesini yayınlayan işletme için trafik logu yükümlülüğü hosting firmasındadır. Ortak internet sunan her işletme ise toplu kullanım sağlayıcıdır ve erişim kayıtlarını iki yıl saklamak zorundadır. Bu kayıtlar cihazın içinde değil, korunan ve yedeklenen ayrı bir log sunucusunda tutulmalıdır.
Kontrol Listesi
- Rolünüzü belirleyin: yalnız içerik mi yayınlıyorsunuz, başkalarına barındırma mı sağlıyorsunuz, yoksa ortak internet mi veriyorsunuz.
- Ortak internet veriyorsanız güvenlik duvarınızın DHCP ve NAT kayıtlarını dışarı aktarıp aktaramadığını öğrenin.
- Kayıtları ayrı bir log sunucusunda toplayın; cihazın belleğine güvenmeyin.
- Saklama süresini iki yıl olarak ayarlayın ve daha eski kayıtları otomatik silin.
- Log sunucusuna erişimi yetkili kişilerle sınırlayın ve erişimleri kaydedin.
- Kayıtların değiştirilmediğini gösterecek bir yöntem (özet değeri, zaman damgası) kullanın.
- Sunucu ve saat ayarının doğru olduğunu kontrol edin; yanlış saatli kayıt ispat değeri kaybeder.
- Ticari amaçla hizmet veriyorsanız mülki amirden alınan izin belgesini güncel tutun.
Sıkça sorulan sorular
5651 log tutma zorunluluğu web sitesi sahibi için geçerli mi?
Kendi sitesini yayınlayan işletme içerik sağlayıcıdır ve 5651’e göre trafik bilgisi saklama yükümlülüğü taşımaz; bu yük siteyi barındıran yer sağlayıcıdadır. Ancak başkalarının sitelerini kendi sunucunuzda barındırıyorsanız o hizmet için yer sağlayıcı sayılırsınız ve yükümlülük size geçer.
5651 logları kaç yıl saklanır?
Kanun yer sağlayıcı için en az bir, en çok iki yıl; erişim sağlayıcı için en az altı ay, en çok iki yıl aralığı verir ve kesin süreyi yönetmeliğe bırakır. Toplu kullanım sağlayıcılar için 2017 tarihli yönetmelik erişim kayıtlarının iki yıl saklanmasını öngörür.
Ofisimdeki çalışanlara internet vermek beni toplu kullanım sağlayıcı yapar mı?
Kanun toplu kullanım sağlayıcıyı kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet kullanım olanağı sağlayan olarak tanımlar ve ticari amaç aramadan bütün toplu kullanım sağlayıcılara erişim kaydı yükümlülüğü getirir. Şirket içi ağınızın bu kapsama girip girmediğini avukatınızla değerlendirin; misafir ağı varsa kapsam daha nettir.
5651 için özel bir log cihazı almak şart mı?
Şart değildir. Yönetmelik kayıtların elektronik ortamda kendi sistemlerinize kaydedilmesini ve iki yıl saklanmasını ister; bunun hangi ürünle yapılacağını belirlemez. Güvenlik duvarınızın kayıtlarını uzaktaki bir log sunucusuna göndermesi ve kayıtların korunması yeterli bir yapıdır.
Log kayıtlarını kime teslim ederim?
Kayıtlar yalnız yetkili mercilerin usulüne uygun talebi üzerine verilir. Kanundaki yetkili idare 31 Temmuz 2026’dan beri Siber Güvenlik Başkanlığıdır; adli süreçlerde talep savcılık ya da mahkeme kanalıyla gelir. Kayıtları başka hiçbir üçüncü kişiyle paylaşmayın.
Narhost’ta
Log sunucunuzu İstanbul’daki Equinix veri merkezinde çalışan bir VDS’te kurabilir, disk alanını kayıt hacminiz büyüdükçe artırabilirsiniz. Sunucuyu NVMe disk ve tarayıcı terminalinden yönetirsiniz.