Kısaca özet
- Hosting firması kapanırsa siteniz, veritabanınız ve e-postalarınız erişilemez hâle gelir; elinizde güncel bir tam yedek ve alan adınızın yönetimi varsa site başka bir sunucuda aynı gün yeniden açılabilir.
- Asıl kayıp riski sunucuda değil alan adındadır: alan adı sizin adınıza kayıtlı değilse ve yönetim paneline erişiminiz yoksa DNS kayıtlarını yeni sunucuya çeviremezsiniz.
- .com, .net gibi genel uzantılarda ICANN akrediteli kayıt firmaları kayıt verisini bağımsız bir emanet kuruluşuna yatırmak zorundadır; kayıt firması kapanırsa alan adı kaybolmaz, başka bir firmaya aktarılır.
- Firma kapanması tek senaryo değildir; hesabın askıya alınması, kaçırılan ödeme ya da kötüye kullanım şikâyeti de siteyi aynı şekilde kapatır.
- Önlem dört parçalıdır: sizin adınıza kayıtlı alan adı, sağlayıcı dışında saklanan tam yedek, DNS’e bağımsız erişim ve başka sunucuya taşınabilen standart teknoloji.
- Yedeği yalnız sağlayıcının sunucusunda duran bir site, sağlayıcıyla birlikte kaybolur; yedeğin bir kopyası sizin bilgisayarınızda ya da ayrı bir depolamada durmalıdır.
Bir sabah siteniz açılmıyor, destek hattı cevap vermiyor ve sağlayıcının kendi sitesi de kapalı. Hosting firması kapanırsa ne olacağını çoğu işletme bu anda düşünmeye başlar; oysa sorunun cevabı aylar önce verilmiş kararlarda saklıdır. Alan adı kimin adına kayıtlı, son yedek nerede, DNS paneline kim girebiliyor. Bu üç sorunun cevabı hazırsa kesinti birkaç saatlik bir taşıma işidir. Hazır değilse site, e-posta arşivi ve bazen alan adının kendisi uzun süre geri alınamayabilir.
Hosting Firması Kapanırsa İlk Gün Ne Olur
Barındırma hizmeti durduğunda ilk etkilenen şey sunucudaki her şeydir. Web sitesinin dosyaları, veritabanı, e-posta kutuları ve sunucuda duran yedekler aynı donanımdadır. Sunucu kapandığında ziyaretçi bağlantı hatası görür, gelen e-postalar bir süre kuyrukta bekleyip göndericiye geri döner, form ve sipariş kayıtları durur.
Alan adı ise ayrı bir hizmettir. Hosting firması kapanırsa alan adınız kendiliğinden silinmez; yalnız hâlâ kapanan sunucunun IP adresini gösterir. Yeni bir sunucu açıp DNS kayıtlarını oraya çevirdiğiniz anda site yeniden yayına girer. Bunun şartı iki şeydir: alan adının yönetimine erişebilmek ve yeni sunucuya yükleyecek güncel bir yedeğe sahip olmak.
Bilgi
Hosting ve alan adı aynı firmadan alınmış olabilir, ama teknik olarak iki ayrı kayıttır. Alan adı bir kayıt firması üzerinden kayıt otoritesinde durur; hosting ise bir sunucudaki alan ve kaynaktır. Kapanma riskini tartarken bu ikisini ayrı ayrı düşünmek gerekir.
Tek Risk Firma Kapanması Değil
Pratikte siteyi bir gecede kapatan olayların çoğu firma iflası değildir. Kredi kartının süresi dolar ve yenileme ödemesi geçmez, hesap askıya alınır. Sitedeki eski bir eklentiden sızan zararlı kod toplu e-posta gönderir, hesap kötüye kullanım şikâyetiyle durdurulur. Tek kişinin bildiği panel şifresi o kişiyle birlikte gider. Aşağıdaki tablo bu senaryoları ve her birinin karşılığını yan yana koyuyor.
| Senaryo | Siteye etkisi | Kurtaran hazırlık |
|---|---|---|
| Hosting firması kapanırsa | Sunucudaki dosya, veritabanı ve e-posta erişilemez | Dışarıda saklanan tam yedek ve alan adı yönetimi |
| Hesap ödeme nedeniyle askıya alınırsa | Site ve e-posta durur, veri genelde bir süre korunur | Yenileme tarihlerini takip etmek, güncel ödeme bilgisi |
| Kötüye kullanım şikâyetiyle durdurulursa | Temizlik yapılana kadar hesap kapalı kalır | Güncel yazılım, temiz yedekten geri dönüş imkânı |
| Panel şifresini bilen kişi ayrılırsa | Alan adı ve hosting yönetilemez hâle gelir | Hesapların şirket adına açılması, yetkili kişi tanımı |
| Kayıt firması kapanırsa | Alan adı başka bir akrediteli firmaya aktarılır | WHOIS bilgilerinin doğru ve size ait olması |
Alan Adı Neden Hosting’den Bağımsız Düşünülmeli
Siteyi yeniden açmanın anahtarı alan adıdır. Ziyaretçiler, arama motorları ve e-posta gönderenler sizi alan adınızla bulur; sunucu değişebilir, alan adı değişmemelidir. Genel uzantılarda (.com, .net, .org) ICANN akrediteli kayıt firmaları, 2013 tarihli kayıt firması akreditasyon sözleşmesinin 3.6 maddesi gereği kayıt verilerini bağımsız bir emanet kuruluşuna düzenli olarak yatırır. ICANN’in kayıt verisi emanet programı bu yüzden vardır: kayıt firması kapanırsa alan adları kayıt sahiplerinin bilgileriyle başka bir firmaya aktarılabilir.
Bu korumanın işe yaraması için kayıttaki sahip bilgisinin size ait olması gerekir. Alan adı ajansın, eski bir çalışanın ya da sağlayıcının adına görünüyorsa aktarım sonrasında hak sahibi olduğunuzu kanıtlamak zorlaşır. Yenileme uyarılarının geldiği e-posta adresinin de aktif ve şirkete ait olması şarttır.
Dikkat
Alan adının e-postaları da aynı alan adı üzerinde çalışıyorsa ([email protected] gibi) ve hosting kapandıysa, kayıt firmasının gönderdiği doğrulama ve yenileme e-postaları size ulaşmaz. Alan adı hesabında iletişim adresi olarak başka bir alan adına bağlı ikinci bir adres tanımlayın.
Yedek Sağlayıcının Sunucusunda Durursa Yedek Sayılmaz
Çoğu hosting paketinde otomatik yedek alınır ve bu yedekler sağlayıcının altyapısında tutulur. Günlük arızalar için bu yeterlidir: silinen bir dosya, bozulan bir güncelleme ya da hacklenen bir sitede geri dönüş sağlar. Hosting firması kapanırsa ise bu yedekler de erişilemez olur. Kapanma senaryosunda işe yarayan tek yedek, sizin elinizde duran kopyadır.
Tam hesap yedeği dosyaları, veritabanlarını, e-posta kutularını ve DNS bölgesini tek arşivde toplar. Bu arşivi paneli üzerinden indirmenin yolu yedek dosyası nasıl indirilir kartında adım adım anlatılıyor. Ne sıklıkla indirileceği ise sitenizin ne kadar sık değiştiğine bağlıdır; bu kararı veren ölçütler ne sıklıkla yedek almalı yazısında tabloyla duruyor. Kurumsal bir tanıtım sitesi için ayda bir, sipariş alan bir mağaza için her hafta indirilen kopya makul bir başlangıçtır.
Örnek senaryo
Yedek parça satan küçük bir işletmenin sitesi, ödemesi kaçırılan hosting hesabı askıya alınınca üç gün kapalı kaldı. Hesabı açtırmak için eski sağlayıcıya ulaşılamadı. İşletmenin muhasebecisi, her ayın ilk iş günü indirdiği tam yedeği harici diskte tutuyordu. Alan adı şirket adına kayıtlıydı ve panel şifresi iki kişide vardı. Yeni bir hosting hesabı açıldı, yedek geri yüklendi, DNS kayıtları çevrildi ve site aynı akşam yayındaydı. Kaybedilen veri, son yedekten sonra gelen dört siparişti; bunlar da e-posta bildirimlerinden elle girildi.
DNS Erişimi ve Ad Sunucuları Kimin Elinde
Alan adınız hangi ad sunucularını gösteriyorsa DNS kayıtlarınız oradadır. Birçok işletmede ad sunucusu hosting firmasının sunucularıdır; bu en pratik kurgu olsa da hosting kapandığında DNS bölgesi de kapanır. O durumda ad sunucusunu yeni sağlayıcıya çevirmeniz gerekir ve bunu yalnız alan adının yönetim paneline girebilen kişi yapabilir.
Hazırlık basittir: alan adı panelinin kullanıcı adı ve şifresi şirketin şifre yöneticisinde durmalı, iki adımlı doğrulama kodu tek bir kişinin telefonuna bağlı kalmamalıdır. DNS bölgenizin güncel bir kopyasını (A, MX, TXT kayıtları) bir belgede tutmak, yeni sunucuda e-postayı kurarken SPF ve DKIM kayıtlarını yeniden yazmayı hızlandırır.
Taşınabilir Teknoloji Seçmek Neden Önemli
Bir sitenin başka bir sağlayıcıya taşınabilmesi, üzerine kurulduğu teknolojinin standart olmasına bağlıdır. PHP ve MySQL ile çalışan bir WordPress sitesi, cPanel yedeğiyle birlikte hemen her Linux hosting hesabına geri yüklenebilir. Kapalı bir site oluşturucuda hazırlanmış sayfalar ise çoğu zaman dışa aktarılamaz; hizmet kapandığında içerik sıfırdan kurulur.
Seçim yaparken sorulacak soru şudur: bu site başka bir firmaya taşınmak istense hangi dosyalarla, kaç adımda taşınır. Taşımanın adımları, TTL ayarı ve e-postanın kesintisiz aktarılması hosting nasıl taşınır yazısında ayrıntılı anlatılıyor. Sağlayıcı seçerken bakılacak diğer ölçütleri ise hosting nasıl seçilir rehberi bir arada topluyor.
Hosting Firması Kapanırsa Hazır Olmak İçin Sıra
Hazırlığın doğru sırası alan adıyla başlar, yedekle devam eder ve yeni sunucuda denenmiş bir geri yüklemeyle biter. Geri yüklemesi hiç denenmemiş bir yedek, bozuk çıktığı gün fark edilir. Yılda bir kez yedeği test amaçlı bir hesaba açıp sitenin çalıştığını görmek, hosting firması kapanırsa yaşanacak paniği birkaç saatlik rutin bir işe çevirir.
Sonuç
Sağlayıcının geleceğini kontrol edemezsiniz, ama elinizdekini kontrol edebilirsiniz. Alan adı sizin adınıza ve sizin erişiminizde, tam yedeğin bir kopyası sağlayıcının dışında, DNS bilgileri belgelenmiş ve site standart bir teknolojide ise hangi firmanın kapandığının önemi azalır.
Kontrol Listesi
- WHOIS kaydında alan adı sahibi olarak şirketinizin göründüğünü doğrulayın.
- Alan adı ve hosting panelinin şifrelerini şirketin şifre yöneticisine kaydedin.
- Kayıt firmasının iletişim adresini başka bir alan adına bağlı bir e-posta yapın.
- Tam hesap yedeğini düzenli aralıkla indirip sağlayıcı dışında saklayın.
- DNS kayıtlarınızın güncel listesini bir belgede tutun.
- Alan adı ve hosting yenileme tarihlerini takvime ekleyin, otomatik yenilemeyi açın.
- Yedeği yılda bir kez başka bir hesapta geri yükleyerek deneyin.
Sıkça sorulan sorular
Hosting firması kapanırsa alan adım da gider mi?
Kendiliğinden gitmez. Alan adı hosting’den ayrı bir kayıttır ve süresi dolana kadar sizin adınıza kayıtlı kalır. Genel uzantılarda kayıt firması kapanırsa ICANN alan adlarını başka bir akrediteli firmaya aktarır. Önemli olan WHOIS’te sahip olarak sizin görünmeniz ve iletişim e-postanızın çalışmasıdır.
Sağlayıcının aldığı otomatik yedek yetmez mi?
Günlük arızalar için yeter, kapanma senaryosu için yetmez. Otomatik yedekler sağlayıcının altyapısında durur; firma ya da hesabınız erişilemez olduğunda bu yedeklere de ulaşamazsınız. Tam hesap yedeğinin bir kopyasını düzenli olarak indirip kendi bilgisayarınızda ya da ayrı bir depolamada saklamanız gerekir.
E-postalarım da kaybolur mu?
Sunucudaki posta kutuları sunucuyla birlikte erişilemez olur. Tam hesap yedeği e-posta kutularını da içerir, bu yüzden yedeğiniz güncelse e-postaları yeni sunucuya geri yükleyebilirsiniz. Bilgisayarınızdaki e-posta istemcisi IMAP yerine yerel kopya tutuyorsa o arşiv de ikinci bir güvence olur.
Ajansım alan adını kendi adına kaydetti, ne yapmalıyım?
Ajansla konuşup sahip bilgisini şirketinize çevirmesini isteyin; ajans teknik işler için yetkili kişi olarak kalabilir. Bu değişiklik iyi ilişki varken kolaydır, anlaşmazlık çıktıktan sonra aylar sürebilir. Değişiklikten sonra WHOIS kaydında şirket adınızın göründüğünü kontrol edin.
Yeni sunucuda site ne kadar sürede açılır?
Elinizde tam yedek ve alan adı erişimi varsa geri yükleme ve DNS değişikliği birkaç saatlik iştir. DNS değişikliğinin tüm dünyaya yayılması TTL değerine bağlı olarak birkaç saati bulabilir. Yedek yoksa süre, sitenin ne kadarının yeniden oluşturulması gerektiğine göre günlerle ölçülür.
Narhost’ta
Web hosting paketlerimizde cPanel üzerinden tam hesap yedeğinizi istediğiniz zaman indirebilir, haftalık alınan yedeklere ek olarak kendi kopyanızı kendiniz saklayabilirsiniz.