{"id":510,"date":"2026-01-18T20:11:05","date_gmt":"2026-01-18T20:11:05","guid":{"rendered":"https:\/\/narhost.com\/blog\/?p=510"},"modified":"2026-09-11T15:05:49","modified_gmt":"2026-09-11T15:05:49","slug":"isletim-sistemi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narhost.com\/blog\/isletim-sistemi-nedir\/","title":{"rendered":"\u0130\u015fletim Sistemi Nedir ve Sunucuda Nas\u0131l Se\u00e7ilir"},"content":{"rendered":"<div id=\"ai-ozet\" class=\"ai-box\">\n<p class=\"ai-box-title\">K\u0131saca \u00f6zet<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130\u015fletim sistemi nedir sorusunun k\u0131sa cevab\u0131: donan\u0131m ile uygulamalar aras\u0131nda duran, i\u015flemciyi, belle\u011fi, diski ve a\u011f\u0131 payla\u015ft\u0131ran temel yaz\u0131l\u0131m katman\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Merkezinde \u00e7ekirdek (kernel) bulunur; s\u00fcre\u00e7leri s\u0131raya sokan, belle\u011fi da\u011f\u0131tan ve donan\u0131ma eri\u015fimi denetleyen par\u00e7a budur.<\/li>\n<li>Masa\u00fcst\u00fc s\u00fcr\u00fcmleri aray\u00fcze ve tek kullan\u0131c\u0131ya, sunucu s\u00fcr\u00fcmleri servislere, \u00e7ok kullan\u0131c\u0131l\u0131 eri\u015fime ve aylarca yeniden ba\u015flat\u0131lmadan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re ayarlan\u0131r.<\/li>\n<li>Sunucu taraf\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131k Linux da\u011f\u0131t\u0131mlar\u0131ndad\u0131r; ASP.NET, MSSQL gibi Microsoft ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 varsa Windows Server tercih edilir.<\/li>\n<li>Uzun s\u00fcreli destekli (LTS) s\u00fcr\u00fcmler y\u0131llarca g\u00fcvenlik yamas\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sunucuda standartt\u0131r; ara s\u00fcr\u00fcmler dokuz ayda deste\u011fini yitirir.<\/li>\n<li>Payla\u015f\u0131ml\u0131 hosting paketinde i\u015fletim sistemini siz se\u00e7mezsiniz; sanal sunucuda ise kurulumu ba\u015ftan siz belirlersiniz.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Hosting paketini al\u0131rken kar\u015f\u0131n\u0131za &#8220;Linux&#8221; ya da &#8220;Windows&#8221; se\u00e7ene\u011fi \u00e7\u0131k\u0131yor, sanal sunucu sipari\u015finde ise bir da\u011f\u0131t\u0131m listesi. \u00c7o\u011fu ki\u015fi bu ad\u0131mda ne se\u00e7ti\u011fini tam bilmeden ilerliyor, aylar sonra &#8220;bu yaz\u0131l\u0131m burada \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor&#8221; duvar\u0131na tosluyor. \u0130\u015fletim sistemi nedir, sunucuda masa\u00fcst\u00fcnden ne fark\u0131 vard\u0131r, hangi durumda hangisi se\u00e7ilir \u2014 bunlar\u0131 sipari\u015fin ba\u015f\u0131nda bilmek sonradan ta\u015f\u0131nma zahmetinden kurtar\u0131r.<\/p>\n<h2>\u0130\u015fletim sistemi nedir ve ne i\u015f yapar?<\/h2>\n<p>\u0130\u015fletim sistemi nedir diye soruldu\u011funda en do\u011fru tarif \u015fudur: donan\u0131m\u0131 do\u011frudan y\u00f6neten ve uygulamalar\u0131n ona d\u00fczenli bi\u00e7imde eri\u015fmesini sa\u011flayan yaz\u0131l\u0131m katman\u0131. Taray\u0131c\u0131n\u0131z diske kendi ba\u015f\u0131na yazmaz, a\u011f kart\u0131yla konu\u015fmaz; bunlar\u0131n hepsini i\u015fletim sisteminden ister.<\/p>\n<p>Bu katman d\u00f6rt i\u015fi ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fct\u00fcr. \u0130\u015flemci zaman\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan programlar aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131r, her programa ayr\u0131 bir bellek alan\u0131 verir, dosyalar\u0131 diskte tutarl\u0131 bir d\u00fczende saklar ve hangi kullan\u0131c\u0131n\u0131n neye eri\u015febilece\u011fine karar verir. Tek bir bilgisayarda bunlar g\u00f6r\u00fcnmez i\u015flerdir. Y\u00fczlerce iste\u011fi ayn\u0131 anda kar\u015f\u0131layan bir sunucuda ise bu d\u00f6rt ba\u015fl\u0131k do\u011frudan performansa ve g\u00fcvenli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<h2>\u00c7ekirdek, s\u00fcre\u00e7 ve bellek y\u00f6netimi<\/h2>\n<p>\u00c7ekirdek, i\u015fletim sisteminin donan\u0131mla konu\u015fan en alt par\u00e7as\u0131d\u0131r. S\u00fcr\u00fcc\u00fcleri bar\u0131nd\u0131r\u0131r, kesmeleri kar\u015f\u0131lar, sistem \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015fler. Linux&#8217;ta bu \u00e7ekirdek a\u00e7\u0131k kaynakt\u0131r ve s\u00fcr\u00fcm takvimi <a href=\"https:\/\/www.kernel.org\/category\/releases.html\" title=\"Linux \u00e7ekirde\u011fi resm\u00ee s\u00fcr\u00fcm ve destek takvimi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kernel.org \u00fczerinde<\/a> a\u00e7\u0131k\u00e7a izlenebilir.<\/p>\n<p>S\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi, \u00e7al\u0131\u015fan her programa s\u0131rayla i\u015flemci verme i\u015fidir. Zamanlay\u0131c\u0131 hangi s\u00fcrecin ne kadar \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131na karar verir; bir s\u00fcre\u00e7 kilitlenirse di\u011ferleri etkilenmez. Bellek y\u00f6netimi ise her s\u00fcrece kendi sanal adres alan\u0131n\u0131 a\u00e7ar. B\u00f6ylece bir uygulama ba\u015fka bir uygulaman\u0131n belle\u011fini okuyamaz. Fiziksel bellek doldu\u011funda sistem takas alan\u0131na (swap) y\u00f6nelir ve bu noktada yan\u0131t s\u00fcreleri belirgin bi\u00e7imde uzar.<\/p>\n<div class=\"highlight-box\">\n<p class=\"label\">Bilgi<\/p>\n<p>Sunucunuzda y\u00fck y\u00fckseldi\u011finde ilk bak\u0131lacak yer bellek kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Takas alan\u0131na inen bir sunucu, disk h\u0131zl\u0131 olsa bile bellek \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015fan bir sunucunun yan\u0131t s\u00fcresini yakalayamaz. \u00d6l\u00e7\u00fclen darbo\u011faz \u00e7o\u011fu zaman i\u015flemci de\u011fil bellektir.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Dosya sistemi, kullan\u0131c\u0131 ve izin modeli<\/h2>\n<p>Dosya sistemi, verinin diskte nas\u0131l d\u00fczenlendi\u011fini belirler. Linux taraf\u0131nda ext4 ve XFS yayg\u0131nd\u0131r, Windows taraf\u0131nda NTFS kullan\u0131l\u0131r. Aradaki fark yaln\u0131zca isimlendirme de\u011fil: b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck harf duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, dosya ad\u0131 kurallar\u0131 ve izin modeli farkl\u0131d\u0131r. Linux&#8217;ta <code>Resim.jpg<\/code> ile <code>resim.jpg<\/code> iki ayr\u0131 dosyad\u0131r, Windows&#8217;ta ayn\u0131 dosyad\u0131r. Sitesini Windows sunucudan Linux sunucuya ta\u015f\u0131yan pek \u00e7ok ki\u015finin k\u0131r\u0131k g\u00f6rsel sorunu tam olarak buradan \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>\u0130zin modeli sunucu g\u00fcvenli\u011finin temelidir. Her dosyan\u0131n bir sahibi, bir grubu ve okuma, yazma, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma haklar\u0131 vard\u0131r. Web sunucusu kendi kullan\u0131c\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve yaln\u0131zca ihtiya\u00e7 duydu\u011fu dizinlere yazabilmelidir. Dosya aktar\u0131m y\u00f6ntemlerinin izinlerle ili\u015fkisini <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/ftp-nedir\/\" title=\"FTP nedir, dosya aktar\u0131m\u0131 nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\">FTP yaz\u0131m\u0131zda<\/a> ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlatt\u0131k.<\/p>\n<div class=\"warn-box\">\n<p class=\"label\">Dikkat<\/p>\n<p>Sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in dizinlere 777 izni vermek yayg\u0131n ama tehlikeli bir al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r. Bu izin, sunucudaki herhangi bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n o dosyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmesine ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na kap\u0131 a\u00e7ar. Do\u011fru yol, dosya sahipli\u011fini web sunucusu kullan\u0131c\u0131s\u0131na \u00e7evirip 755 ve 644 gibi dar izinlerde kalmakt\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Masa\u00fcst\u00fc ile sunucu i\u015fletim sistemi fark\u0131<\/h2>\n<p>\u0130kisi de ayn\u0131 \u00e7ekirdek ailesinden gelebilir; ayr\u0131m varsay\u0131lan ayarlarda ve kurulu bile\u015fenlerdedir. Masa\u00fcst\u00fc s\u00fcr\u00fcm\u00fc grafik aray\u00fcz, ses, yaz\u0131c\u0131 ve masa\u00fcst\u00fc uygulamalar\u0131 i\u00e7in ayarlan\u0131r; \u00f6ncelik kullan\u0131c\u0131n\u0131n hissetti\u011fi ak\u0131c\u0131l\u0131kt\u0131r. Sunucu s\u00fcr\u00fcm\u00fcnde grafik aray\u00fcz \u00e7o\u011funlukla hi\u00e7 kurulmaz, kaynaklar servislere b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci fark \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresidir. Masa\u00fcst\u00fc makine her g\u00fcn kapan\u0131r, sunucu aylarca a\u00e7\u0131k kal\u0131r. Bu y\u00fczden sunucu s\u00fcr\u00fcmlerinde bellek s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131, dosya tan\u0131t\u0131c\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck dosyalar\u0131n\u0131n d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi \u00e7ok daha titiz ayarlan\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc fark y\u00f6netim bi\u00e7imidir: sunucuya SSH ile ba\u011flan\u0131l\u0131r, i\u015f komut sat\u0131r\u0131ndan y\u00fcr\u00fcr, yap\u0131lan her de\u011fi\u015fiklik betikle tekrarlanabilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div class=\"senaryo-block\">\n<p class=\"label\">\u00d6rnek senaryo<\/p>\n<p>Bir e\u011fitim firmas\u0131, ofisteki masa\u00fcst\u00fc bilgisayara kurdu\u011fu Windows \u00fczerinde kendi randevu uygulamas\u0131n\u0131 yay\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131. Sistem \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu ama her g\u00fcncelleme sonras\u0131 makine yeniden ba\u015fl\u0131yor, uygulama elle a\u00e7\u0131lana kadar eri\u015filemiyordu. Ayn\u0131 uygulama iki \u00e7ekirdekli bir sanal sunucuya, LTS destekli bir Linux da\u011f\u0131t\u0131m\u0131yla ta\u015f\u0131nd\u0131. Servis olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeniden ba\u015flatman\u0131n ard\u0131ndan kendili\u011finden aya\u011fa kalkt\u0131 ve kesinti kalemi kapand\u0131.<\/p>\n<\/div>\n<figure class=\"nh-sema\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/isletim-sistemi-nedir-sema-narhost.webp\" alt=\"\u0130\u015fletim sistemi nedir sorusunun sunucu karar \u015femas\u0131 \u2014 uygulama ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Linux ya da Windows Server se\u00e7imi\" width=\"1200\" height=\"500\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>\u0130\u015fletim sistemi nedir sorusunun sunucudaki pratik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131: uygulaman\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 platformu, destek takvimi ise s\u00fcr\u00fcm\u00fc belirler.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Sunucu taraf\u0131nda hangi i\u015fletim sistemi kullan\u0131l\u0131r?<\/h2>\n<p>Se\u00e7im ideolojik bir tercih de\u011fil, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131l\u0131m\u0131n gereksinimidir. A\u015fa\u011f\u0131daki tablo en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durumlar\u0131 ve gerek\u00e7elerini toplar.<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Kullan\u0131m<\/th>\n<th>Uygun i\u015fletim sistemi<\/th>\n<th>Neden<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>WordPress, PHP tabanl\u0131 site<\/td>\n<td>Linux (Ubuntu LTS, Debian, AlmaLinux)<\/td>\n<td>PHP, MySQL ve web sunucusu bu platformda yerle\u015fik; kaynak t\u00fcketimi d\u00fc\u015f\u00fck<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>ASP.NET, MSSQL ba\u011f\u0131ml\u0131 uygulama<\/td>\n<td>Windows Server<\/td>\n<td>IIS ve MSSQL yerel \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, entegrasyon sorunsuz ilerler<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Konteyner ve s\u00fcrekli da\u011f\u0131t\u0131m ortam\u0131<\/td>\n<td>Linux (Ubuntu LTS)<\/td>\n<td>Konteyner altyap\u0131s\u0131 Linux \u00e7ekirde\u011fi \u00fczerine kuruludur<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kurumsal, uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc sunucu<\/td>\n<td>Linux LTS ya da Windows Server LTSC<\/td>\n<td>Y\u0131llarca g\u00fcvenlik yamas\u0131 al\u0131r, s\u00fcr\u00fcm atlama plan\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Panelli payla\u015f\u0131ml\u0131 bar\u0131nd\u0131rma<\/td>\n<td>Sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n belirledi\u011fi Linux ya da Windows<\/td>\n<td>Panel ve yaz\u0131l\u0131m y\u0131\u011f\u0131n\u0131 haz\u0131r gelir, se\u00e7im size b\u0131rak\u0131lmaz<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Linux taraf\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131mlar ayn\u0131 \u00e7ekirde\u011fi farkl\u0131 paket y\u00f6netimi ve destek takvimiyle sunar. Bunun hosting hizmetine nas\u0131l yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/linux-hosting-nedir\/\" title=\"Linux hosting nedir, hangi projeye uygundur\">Linux hosting yaz\u0131m\u0131zda<\/a> ele ald\u0131k. Sunucu y\u00f6netimini aray\u00fczle yapmak isteyenler i\u00e7in <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/plesk-panel-nedir\/\" title=\"Plesk panel nedir, hangi i\u015fletim sistemlerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\">Plesk paneli<\/a> her iki platformda da \u00e7al\u0131\u015f\u0131r; cPanel yaln\u0131zca Linux taraf\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<h2>LTS s\u00fcr\u00fcmleri neden tercih edilir?<\/h2>\n<p>LTS, uzun s\u00fcreli destek anlam\u0131na gelir. Bir da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n LTS s\u00fcr\u00fcm\u00fc y\u0131llar boyunca g\u00fcvenlik yamas\u0131 al\u0131r, ara s\u00fcr\u00fcmler ise dokuz ay gibi k\u0131sa bir pencereden sonra deste\u011fini yitirir. Ubuntu&#8217;nun yay\u0131n ve destek takvimi <a href=\"https:\/\/ubuntu.com\/about\/release-cycle\" title=\"Ubuntu resm\u00ee yay\u0131n ve destek ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc takvimi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">resm\u00ee ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc sayfas\u0131nda<\/a> tarihleriyle listelenir.<\/p>\n<p>Sunucuda tercih edilmesinin sebebi basit: deste\u011fi biten s\u00fcr\u00fcm yeni g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 i\u00e7in yama almaz. A\u00e7\u0131k yay\u0131mlan\u0131r, sizin sunucunuz i\u00e7in d\u00fczeltme \u00e7\u0131kmaz. Ayr\u0131ca LTS s\u00fcr\u00fcmlerde paket s\u00fcr\u00fcmleri sabit tutuldu\u011fu i\u00e7in bir gece yap\u0131lan g\u00fcncelleme uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirmez. Yenili\u011fi k\u00fct\u00fcphane s\u00fcr\u00fcm\u00fcnden de\u011fil, kendi yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131zdan al\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<h2>Hosting paketinde i\u015fletim sistemi se\u00e7imi ne anlama gelir?<\/h2>\n<p>Payla\u015f\u0131ml\u0131 hosting paketinde sunucuyu sa\u011flay\u0131c\u0131 y\u00f6netir. Siz yaln\u0131zca kendi hesab\u0131n\u0131z\u0131n dizinine eri\u015firsiniz; \u00e7ekirde\u011fi g\u00fcncelleyemez, sistem \u00e7ap\u0131nda paket kuramazs\u0131n\u0131z. Burada &#8220;Linux hosting&#8221; ya da &#8220;Windows hosting&#8221; se\u00e7imi asl\u0131nda tek bir soruyu cevaplar: yaz\u0131l\u0131m\u0131m hangi y\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015facak?<\/p>\n<p>PHP tabanl\u0131 bir site, WordPress veya benzeri bir sistem kuracaksan\u0131z Linux taraf\u0131 do\u011frudan uygundur ve panel T\u00fcrk\u00e7e cPanel ile gelir. ASP.NET ya da .NET Core ile yaz\u0131lm\u0131\u015f bir uygulaman\u0131z varsa Windows hatt\u0131 gerekir. Karar bu kadar nettir; paket i\u00e7eri\u011finden \u00e7ok uygulaman\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131na bak\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h2>Sanal sunucuda i\u015fletim sistemini kendiniz se\u00e7mek<\/h2>\n<p>Sanal sunucuda tablo de\u011fi\u015fir. Kurulum s\u0131ras\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 siz se\u00e7ersiniz, root eri\u015fimi sizdedir, g\u00fcncellemeyi siz planlars\u0131n\u0131z. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sorumluluktur: g\u00fcvenlik yamalar\u0131n\u0131 takip etmek, g\u00fcvenlik duvar\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131rmak ve yedekleme d\u00fczenini kurmak art\u0131k sizin i\u015finizdir.<\/p>\n<p>Kaynaklar\u0131n sanalla\u015ft\u0131rma katman\u0131nda nas\u0131l payla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi durumda \u00f6l\u00e7eklenebilir bir yap\u0131ya ge\u00e7mek gerekti\u011fini <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/bulut-sunucu-nedir\/\" title=\"Bulut sunucu nedir, sanal sunucudan fark\u0131\">bulut sunucu yaz\u0131m\u0131zda<\/a> anlatt\u0131k. Uygulamada \u00e7o\u011fu proje i\u00e7in do\u011fru ba\u015flang\u0131\u00e7, g\u00fcncel bir LTS da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 kurup yaln\u0131zca gereken servisleri a\u00e7\u0131k b\u0131rakmakt\u0131r.<\/p>\n<div class=\"success-box\">\n<p class=\"label\">Sonu\u00e7<\/p>\n<p>\u0130\u015fletim sistemi nedir sorusunun sunucu taraf\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir zevk tercihi de\u011fil, uyum meselesidir. PHP tabanl\u0131 i\u015flerde Linux, Microsoft ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan i\u015flerde Windows Server do\u011fru adrestir. Hangisini se\u00e7erseniz se\u00e7in, LTS bir s\u00fcr\u00fcmde kal\u0131n ve destek biti\u015f tarihini takvime yaz\u0131n.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Sunucu kurulumundan \u00f6nce kontrol listesi<\/h2>\n<ul class=\"kontrol-listesi\">\n<li>\u00c7al\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131l\u0131m\u0131n resm\u00ee belgesinde hangi platformun desteklendi\u011fini okuyun.<\/li>\n<li>Se\u00e7ti\u011finiz s\u00fcr\u00fcm\u00fcn LTS oldu\u011funu ve destek biti\u015f tarihini do\u011frulay\u0131n.<\/li>\n<li>Veritaban\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 s\u00fcr\u00fcmlerinin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n depolar\u0131nda bulundu\u011funu kontrol edin.<\/li>\n<li>Kurulumdan sonra root ile do\u011frudan ba\u011flanmay\u0131 kapat\u0131p yetkili bir kullan\u0131c\u0131 tan\u0131mlay\u0131n.<\/li>\n<li>G\u00fcvenlik duvar\u0131nda yaln\u0131zca gereken portlar\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131n.<\/li>\n<li>Otomatik g\u00fcvenlik g\u00fcncellemesini a\u00e7\u0131n, \u00e7ekirdek g\u00fcncellemeleri i\u00e7in bak\u0131m penceresi belirleyin.<\/li>\n<li>Yedeklemeyi sunucu d\u0131\u015f\u0131na al\u0131n ve geri y\u00fckleme denemesini bir kez ger\u00e7ekten yap\u0131n.<\/li>\n<li>Destek biti\u015f tarihinden alt\u0131 ay \u00f6nce s\u00fcr\u00fcm y\u00fckseltme plan\u0131n\u0131 takvime i\u015fleyin.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"kb-faq\">\n<h2>S\u0131k\u00e7a sorulan sorular<\/h2>\n<h3>\u0130\u015fletim sistemi nedir, sunucuda hangisi daha h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h3>\n<p>Donan\u0131m ile uygulamalar aras\u0131nda duran, kaynaklar\u0131 payla\u015ft\u0131ran yaz\u0131l\u0131m katman\u0131d\u0131r. H\u0131z fark\u0131 i\u015fletim sisteminin ad\u0131ndan de\u011fil, \u00fczerine kurulan y\u0131\u011f\u0131ndan gelir. Grafik aray\u00fcz kurulmam\u0131\u015f bir Linux sunucu, ayn\u0131 donan\u0131mda daha az bellek harcad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uygulamaya daha fazla kaynak b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<h3>Windows Server ile Linux aras\u0131nda nas\u0131l se\u00e7im yapar\u0131m?<\/h3>\n<p>Uygulaman\u0131z\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131na bak\u0131n. ASP.NET, .NET Framework ya da MSSQL kullan\u0131yorsan\u0131z Windows Server gerekir. PHP, Python veya Node.js tabanl\u0131 bir i\u015f yap\u0131yorsan\u0131z Linux hem yayg\u0131n hem de kaynak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekonomiktir.<\/p>\n<h3>LTS olmayan bir s\u00fcr\u00fcm kurman\u0131n riski nedir?<\/h3>\n<p>Destek penceresi k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in birka\u00e7 ay sonra g\u00fcvenlik yamas\u0131 almaz hale gelirsiniz. Yay\u0131mlanan bir a\u00e7\u0131k i\u00e7in d\u00fczeltme \u00e7\u0131kmaz ve s\u00fcr\u00fcm\u00fc aceleyle y\u00fckseltmek zorunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00dcretim sunucusunda bu risk al\u0131nmaz.<\/p>\n<h3>Payla\u015f\u0131ml\u0131 hostingte i\u015fletim sistemini de\u011fi\u015ftirebilir miyim?<\/h3>\n<p>Hay\u0131r. Sunucunun tamam\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netilir ve siz yaln\u0131zca kendi hesab\u0131n\u0131za eri\u015firsiniz. Farkl\u0131 bir platform gerekiyorsa uygun hosting hatt\u0131na ge\u00e7ilir ya da y\u00f6netimi size ait bir sanal sunucuya ta\u015f\u0131n\u0131l\u0131r.<\/p>\n<h3>Sunucu i\u015fletim sistemini g\u00fcncellemek siteyi bozar m\u0131?<\/h3>\n<p>Ayn\u0131 LTS s\u00fcr\u00fcm\u00fc i\u00e7indeki g\u00fcvenlik g\u00fcncellemeleri genelde sorunsuz ge\u00e7er. S\u00fcr\u00fcm atlamak ise PHP veya veritaban\u0131 s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc de de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi i\u00e7in \u00f6nce yedek al\u0131n\u0131r, m\u00fcmk\u00fcnse kopya bir sunucuda denenir, sonra canl\u0131ya uygulan\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"cta-box\">\n<p class=\"label\">Narhost&#8217;ta<\/p>\n<p>VPS paketlerinde kurulum an\u0131nda tamamlan\u0131yor, sunucunuzu taray\u0131c\u0131 \u00fczerinden terminalle y\u00f6netiyor ve NVMe disk \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p><a class=\"cta-btn\" href=\"https:\/\/narhost.com\/vps-sunucu\" title=\"Narhost VPS sunucu paketleri\">VPS paketlerini incele<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015fletim sistemi nedir sorusunun cevab\u0131, \u00e7ekirdek ile s\u00fcre\u00e7 ve bellek y\u00f6netimi, masa\u00fcst\u00fc ile sunucu s\u00fcr\u00fcm\u00fc fark\u0131, Linux ve Windows Server tercihi, LTS s\u00fcr\u00fcmlerin \u00f6nemi ve sanal sunucuda kurulum se\u00e7imi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2323,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=510"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2322,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510\/revisions\/2322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}