{"id":498,"date":"2026-01-18T20:09:11","date_gmt":"2026-01-18T20:09:11","guid":{"rendered":"https:\/\/narhost.com\/blog\/?p=498"},"modified":"2026-09-11T15:07:12","modified_gmt":"2026-09-11T15:07:12","slug":"algoritma-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narhost.com\/blog\/algoritma-nedir\/","title":{"rendered":"Algoritma Nedir, Site H\u0131z\u0131na ve S\u0131ralamaya Etkisi Ne?"},"content":{"rendered":"<div id=\"ai-ozet\" class=\"ai-box\">\n<p class=\"ai-box-title\">K\u0131saca \u00f6zet<\/p>\n<ul>\n<li>Algoritma nedir sorusunun k\u0131sa cevab\u0131: bir i\u015fi sonuca ula\u015ft\u0131ran, s\u0131ras\u0131 belli ve mutlaka biten ad\u0131mlar dizisidir.<\/li>\n<li>Her algoritman\u0131n \u00fc\u00e7 par\u00e7as\u0131 vard\u0131r: girdi, i\u015flem ad\u0131mlar\u0131 ve \u00e7\u0131kt\u0131. \u00dc\u00e7\u00fc de net tan\u0131mlanmadan kod yazmaya ba\u015flanmaz.<\/li>\n<li>Ayn\u0131 sonucu veren iki y\u00f6ntem farkl\u0131 h\u0131zda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 1.000 kay\u0131tta fark edilmeyen bir y\u00f6ntem, 1 milyon kay\u0131tta sunucuyu kilitleyebilir.<\/li>\n<li>Web taraf\u0131nda etki en \u00e7ok veritaban\u0131 sorgular\u0131nda ve d\u00f6ng\u00fclerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr; d\u00f6ng\u00fc i\u00e7ine konmu\u015f tek bir sorgu sayfa a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 saniyelere ta\u015f\u0131r.<\/li>\n<li>Arama motoru s\u0131ralamas\u0131 tek bir form\u00fcl de\u011fil, birlikte \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ok say\u0131da sistemin ortak sonucudur. Sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131 da ayn\u0131 mant\u0131kla kurulur.<\/li>\n<li>Yapay zek\u00e2 modelleri de algoritmalarla e\u011fitilir; fark, kurallar\u0131n elle yaz\u0131lmas\u0131 yerine veriden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Yemek tarifi, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesinin y\u0131kama program\u0131, bankamatikten para \u00e7ekme s\u0131ras\u0131. \u00dc\u00e7\u00fc de ayn\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131r: belli bir s\u0131rayla uygulanan ve bir yerde biten ad\u0131mlar. Yaz\u0131l\u0131mda bu ad\u0131mlar\u0131n toplu ad\u0131 algoritma. Kelime kula\u011fa akademik geliyor ama kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok somut; siteniz yava\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, arama sonu\u00e7lar\u0131ndaki yerinizi kaybetti\u011finizde ya da bir payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131z kimseye g\u00f6r\u00fcnmedi\u011finde arkada hep bir algoritma \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. A\u015fa\u011f\u0131da algoritma nedir sorusunu \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131yor, kavram\u0131n web taraf\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyoruz.<\/p>\n<h2>Algoritma nedir ve nerede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar?<\/h2>\n<p>Algoritma nedir sorusunun en yal\u0131n cevab\u0131 \u015fu: bir problemi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in izlenen, s\u0131ras\u0131 belli ad\u0131mlar dizisi. \u00dc\u00e7 \u015fart\u0131 vard\u0131r. Ad\u0131mlar kesin olmal\u0131, yani yoruma a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmamal\u0131. Dizi sonlu olmal\u0131, yani bir noktada bitmeli. Ve ortaya bir \u00e7\u0131kt\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131.<\/p>\n<p>Bankamatikten para \u00e7ekmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Kart okutulur, PIN do\u011frulan\u0131r, tutar girilir, bakiye kontrol edilir, para verilir, fi\u015f bas\u0131l\u0131r. Ad\u0131mlardan biri atlan\u0131rsa sistem \u00e7al\u0131\u015fmaz, s\u0131ra de\u011fi\u015firse sonu\u00e7 bozulur. Bir yaz\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n kod yazarken yapt\u0131\u011f\u0131 da tam olarak budur; sadece ad\u0131mlar\u0131n muhatab\u0131 insan de\u011fil, i\u015flemcidir.<\/p>\n<div class=\"highlight-box\">\n<p class=\"label\">Bilgi<\/p>\n<p>Terimin resm\u00ee tan\u0131m\u0131n\u0131 ve ilgili kavramlar\u0131 <a href=\"https:\/\/developer.mozilla.org\/en-US\/docs\/Glossary\/Algorithm\" title=\"MDN terim s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc \u2014 algoritma tan\u0131m\u0131\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">MDN terim s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn algoritma maddesinde<\/a> bulabilirsiniz. MDN, web teknolojileri i\u00e7in birincil ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<h2>Girdi, i\u015flem ve \u00e7\u0131kt\u0131 \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc<\/h2>\n<p>Bir algoritmay\u0131 k\u00e2\u011f\u0131da d\u00f6kerken ilk i\u015f bu \u00fc\u00e7 kutuyu doldurmakt\u0131r. Girdi, elinizde ne oldu\u011fudur. \u0130\u015flem, o veriye ne yapaca\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. \u00c7\u0131kt\u0131 ise bekledi\u011finiz sonu\u00e7tur.<\/p>\n<p>Kargo \u00fccreti hesaplayan bir kod d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Girdi: paketin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6nderi \u015fehri ve sepet tutar\u0131. \u0130\u015flem: a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa g\u00f6re taban \u00fccret bulunur, \u015fehir uzaksa ek \u00fccret eklenir, sepet belirlenen e\u015fi\u011fi a\u015f\u0131yorsa \u00fccret s\u0131f\u0131rlan\u0131r. \u00c7\u0131kt\u0131: tek bir rakam. Bu \u00fc\u00e7 kutu net de\u011filse yaz\u0131lan kod da net olmaz; hata ay\u0131klarken \u00e7o\u011fu zaman sorunun kodda de\u011fil, ba\u015ftan eksik tan\u0131mlanm\u0131\u015f girdide oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<figure class=\"nh-sema\"><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/algoritma-nedir-sema-narhost.webp\" alt=\"Algoritma nedir sorusunun ak\u0131\u015f \u015femas\u0131 \u2014 girdi, ad\u0131mlar, \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcm\" width=\"1200\" height=\"500\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"><figcaption>Algoritma nedir sorusunun pratik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131: girdiyi tan\u0131mla, ad\u0131mlar\u0131 s\u0131rala, \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 do\u011frula, veri b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6l\u00e7.<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Ad\u0131m ad\u0131m kurgu ve s\u00f6zde kod<\/h2>\n<p>Deneyimli yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar \u00e7o\u011fu problemi \u00f6nce s\u00f6zde kodla yazar. S\u00f6zde kod, hi\u00e7bir programlama dilinin kurallar\u0131na uymayan, d\u00fcz T\u00fcrk\u00e7eyle yaz\u0131lm\u0131\u015f ad\u0131m listesidir. Amac\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 do\u011frulamakt\u0131r; noktal\u0131 virg\u00fcl derdi olmadan d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi sa\u011flar.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki kargo \u00f6rne\u011finin s\u00f6zde kodu \u015f\u00f6yle olur:<\/p>\n<ul>\n<li>A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 oku, taban \u00fccreti a\u011f\u0131rl\u0131k tablosundan bul.<\/li>\n<li>\u015eehir uzak b\u00f6lgedeyse taban \u00fccrete ek tutar\u0131 ekle.<\/li>\n<li>Sepet tutar\u0131 \u00fccretsiz kargo e\u015fi\u011finden b\u00fcy\u00fckse \u00fccreti s\u0131f\u0131rla.<\/li>\n<li>Kalan tutar\u0131 d\u00f6nd\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<p>D\u00f6rt sat\u0131r. Kod yaz\u0131lmadan \u00f6nce yanl\u0131\u015f bir \u015fart ya da eksik bir durum burada yakalan\u0131r. Ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi \u00e7ocuklara <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/robotik-kodlama-nedir\/\" title=\"Robotik kodlama nedir, algoritmik d\u00fc\u015f\u00fcnme nas\u0131l \u00f6\u011fretilir\">robotik kodlama<\/a> derslerinde de bu yolla \u00f6\u011fretiliyor: \u00f6nce ad\u0131mlar, sonra s\u00f6zdizimi.<\/p>\n<h2>Ayn\u0131 i\u015fi yapan iki y\u00f6ntem neden farkl\u0131 h\u0131zda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h2>\n<p>Burada karma\u015f\u0131kl\u0131k kavram\u0131 devreye girer. Karma\u015f\u0131kl\u0131k, veri b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ad\u0131m say\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Form\u00fcl ezberlemeye gerek yok; tek soruyla kavran\u0131r: kay\u0131t say\u0131s\u0131 on kat\u0131na \u00e7\u0131karsa i\u015f ka\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor?<\/p>\n<p>S\u0131ral\u0131 bir listede bir ismi ararken ba\u015ftan sona tek tek bakarsan\u0131z, 1 milyon kay\u0131tta en k\u00f6t\u00fc durumda 1 milyon ad\u0131m atars\u0131n\u0131z. Liste s\u0131ral\u0131ysa her ad\u0131mda ortadan ikiye b\u00f6lerek ilerlemek yakla\u015f\u0131k 20 ad\u0131mda sonuca g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. \u0130ki y\u00f6ntem de do\u011fru cevab\u0131 verir. K\u00fc\u00e7\u00fck listede fark g\u00f6r\u00fcnmez; b\u00fcy\u00fck listede biri anl\u0131k, di\u011feri dakikalar s\u00fcrer.<\/p>\n<table>\n<thead>\n<tr>\n<th>Yakla\u015f\u0131m<\/th>\n<th>Nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r<\/th>\n<th>Tipik kullan\u0131m<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Do\u011frusal arama<\/td>\n<td>Listeyi ba\u015ftan sona tek tek tarar<\/td>\n<td>K\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u0131ras\u0131z listeler<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\u0130kili arama<\/td>\n<td>S\u0131ral\u0131 listeyi her ad\u0131mda ikiye b\u00f6ler<\/td>\n<td>S\u0131ral\u0131 tutulan b\u00fcy\u00fck kay\u0131t k\u00fcmeleri<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Kabarc\u0131k s\u0131ralama<\/td>\n<td>Kom\u015fu iki \u00f6\u011feyi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p yer de\u011fi\u015ftirir<\/td>\n<td>\u00d6\u011fretim ama\u00e7l\u0131, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck diziler<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Birle\u015ftirmeli s\u0131ralama<\/td>\n<td>Diziyi par\u00e7alara ay\u0131r\u0131r, s\u0131ral\u0131 h\u00e2lde birle\u015ftirir<\/td>\n<td>B\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmelerinin s\u0131ralanmas\u0131<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Karma tablo aramas\u0131<\/td>\n<td>Anahtar\u0131 do\u011frudan bir adrese \u00e7evirir<\/td>\n<td>Anahtar-de\u011fer eri\u015fimi, \u00f6nbellek<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Tablodaki y\u00f6ntemlerin \u00e7o\u011fu haz\u0131r k\u00fct\u00fcphanelerde zaten var. JavaScript taraf\u0131nda dizileri s\u0131ralayan yerle\u015fik i\u015flevin davran\u0131\u015f\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 <a href=\"https:\/\/developer.mozilla.org\/en-US\/docs\/Web\/JavaScript\/Reference\/Global_Objects\/Array\/sort\" title=\"MDN \u2014 Array.prototype.sort dok\u00fcmantasyonu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">MDN sort dok\u00fcman\u0131nda<\/a> anlat\u0131l\u0131yor. Pratikte i\u015f, s\u0131f\u0131rdan s\u0131ralama yazmak de\u011fil, elinizdeki veriye uygun olan\u0131 se\u00e7mektir.<\/p>\n<h2>K\u00f6t\u00fc kurulmu\u015f bir algoritma sunucuyu nas\u0131l yorar?<\/h2>\n<p>Algoritma nedir sorusunun hosting taraf\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 burada belirginle\u015fir. Sunucu yava\u015flad\u0131\u011f\u0131nda ilk su\u00e7lanan genellikle donan\u0131m olur, oysa y\u00fck\u00fcn b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman k\u00f6t\u00fc kurulmu\u015f bir d\u00f6ng\u00fc ya da gereksiz tekrarlanan bir sorgu \u00fcretir.<\/p>\n<p>En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kal\u0131p \u015fu: bir liste \u00e7ekilir, sonra listedeki her sat\u0131r i\u00e7in ayr\u0131 bir veritaban\u0131 sorgusu at\u0131l\u0131r. 50 \u00fcr\u00fcnl\u00fck sayfada 51 sorgu, 500 \u00fcr\u00fcnl\u00fck sayfada 501 sorgu demektir. Ayn\u0131 veri tek sorguda birle\u015ftirilerek \u00e7ekilebilecekken sunucu y\u00fczlerce kez ayn\u0131 i\u015fi yapar. \u0130ndeksi olmayan bir tabloda arama yapmak da benzer sonucu do\u011furur; veritaban\u0131 her seferinde t\u00fcm sat\u0131rlar\u0131 tarar. <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/mysql-avantajlari-nedir\/\" title=\"MySQL avantajlar\u0131 \u2014 indeks ve sorgu davran\u0131\u015f\u0131\">MySQL taraf\u0131ndaki indeks ve sorgu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131<\/a> ayr\u0131 bir yaz\u0131da ele ald\u0131k.<\/p>\n<div class=\"senaryo-block\">\n<p class=\"label\">\u00d6rnek senaryo<\/p>\n<p>Bir e-ticaret sitesi kategori sayfalar\u0131n\u0131n yava\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u015fik\u00e2yet\u00e7iydi. \u0130nceleme s\u0131ras\u0131nda her \u00fcr\u00fcn kart\u0131 i\u00e7in stok bilgisinin ayr\u0131 sorguyla \u00e7ekildi\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. 60 \u00fcr\u00fcnl\u00fck listede sayfa ba\u015f\u0131na 60&#8217;tan fazla sorgu olu\u015fuyordu. Stok verisi tek sorguda toplu \u00e7ekilip bellekte e\u015fle\u015ftirilince sorgu say\u0131s\u0131 ikiye d\u00fc\u015ft\u00fc ve sayfa a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 belirgin bi\u00e7imde k\u0131sald\u0131. Sunucu paketi hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi; yaln\u0131zca ad\u0131mlar\u0131n s\u0131ras\u0131 de\u011fi\u015fti.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"warn-box\">\n<p class=\"label\">Dikkat<\/p>\n<p>D\u00f6ng\u00fc i\u00e7inde veritaban\u0131 sorgusu, dosya okuma ya da d\u0131\u015f servis \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n. Bu i\u015flemler tek ba\u015f\u0131na milisaniyelerle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr, d\u00f6ng\u00fcye girdi\u011finde \u00e7arp\u0131l\u0131r. Sayfa yava\u015fl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nce sorgu say\u0131s\u0131na bak\u0131n; paket y\u00fckseltmek, kayna\u011f\u0131 bo\u015fa harcayan bir kodu yaln\u0131zca daha pahal\u0131 bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p>Kod taraf\u0131 temizlendikten sonra s\u0131ra sunucu taraf\u0131na gelir. Yan\u0131t s\u00fcresi hem kullan\u0131c\u0131 deneyimini hem arama g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc etkiler; bu ili\u015fkiyi <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/hosting-secimi-seo-durumunu-etkiler-mi\/\" title=\"Hosting se\u00e7imi SEO durumunu etkiler mi\">hosting se\u00e7iminin SEO durumuna etkisini anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131da<\/a> ayr\u0131nt\u0131land\u0131rd\u0131k. Kod taraf\u0131nda yap\u0131lacak bir \u015fey kalmad\u0131ysa, y\u00fck\u00fc kar\u015f\u0131layan bir paket se\u00e7mek i\u015fin geri kalan yar\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Arama motoru ve sosyal medya algoritmalar\u0131 tek bir form\u00fcl m\u00fc?<\/h2>\n<p>Hay\u0131r. Yayg\u0131n kan\u0131n\u0131n aksine ortada \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi bekleyen tek bir denklem yok. Algoritma nedir sorusunu arama motoru ba\u011flam\u0131nda sordu\u011funuzda cevap \u00e7o\u011fulla\u015f\u0131r: birlikte \u00e7al\u0131\u015fan, farkl\u0131 i\u015flere bakan \u00e7ok say\u0131da sistem vard\u0131r. \u0130\u00e7eri\u011fin konuyla ilgisine bakan sistem ba\u015fka, sayfa deneyimini \u00f6l\u00e7en sistem ba\u015fka, tazeli\u011fi de\u011ferlendiren sistem ba\u015fkad\u0131r.<\/p>\n<p>Google bu yap\u0131y\u0131 resm\u00ee olarak &#8220;s\u0131ralama sistemleri&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yay\u0131ml\u0131yor ve hangi sistemin neye bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 <a href=\"https:\/\/developers.google.com\/search\/docs\/appearance\/ranking-systems-guide\" title=\"Google Search Central \u2014 s\u0131ralama sistemleri rehberi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Search Central s\u0131ralama sistemleri rehberinde<\/a> listeliyor. Pratik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015fu: tek bir sinyali zorlayarak sonu\u00e7 almak yerine, sistemlerin ortak olarak \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi \u015feye yat\u0131r\u0131m yapmak gerekir. Yani konusunu ger\u00e7ekten kar\u015f\u0131layan i\u00e7erik ve h\u0131zl\u0131 a\u00e7\u0131lan sayfa.<\/p>\n<p>Sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131 da benzer kurulur. Be\u011feni, izlenme s\u00fcresi, payla\u015f\u0131m ve hesapla ge\u00e7mi\u015f etkile\u015fim gibi sinyaller birlikte de\u011ferlendirilir, a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 da s\u00fcrekli de\u011fi\u015fir. &#8220;Algoritma bizi g\u00f6stermiyor&#8221; c\u00fcmlesinin alt\u0131nda genelde tek bir kural de\u011fil, bu a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n kaym\u0131\u015f olmas\u0131 yatar.<\/p>\n<h2>Yapay zek\u00e2 modelleri algoritma m\u0131d\u0131r?<\/h2>\n<p>Algoritma nedir sorusu yapay zek\u00e2 taraf\u0131nda biraz incelir. Klasik bir algoritmada kurallar\u0131 insan yazar: \u015fu \u015fart sa\u011flan\u0131yorsa \u015funu yap. Makine \u00f6\u011frenmesinde ise kurallar\u0131 insan yazmaz; bir e\u011fitim algoritmas\u0131, \u00f6rnek veriye bakarak parametreleri kendisi ayarlar.<\/p>\n<p>Yani ortada yine algoritma vard\u0131r, ama iki katman h\u00e2linde. Birinci katman modeli e\u011fiten y\u00f6ntemdir. \u0130kinci katman, e\u011fitim sonunda ortaya \u00e7\u0131kan ve tahmin \u00fcreten modeldir. Bu ayr\u0131m pratikte \u015funa denk gelir: ayn\u0131 e\u011fitim y\u00f6ntemiyle farkl\u0131 veriye bakan iki model tamamen farkl\u0131 davran\u0131r. Haz\u0131r bir modeli kendi uygulaman\u0131za ba\u011flarken \u00e7o\u011funlukla bir servis aray\u00fcz\u00fc kullan\u0131rs\u0131n\u0131z; bu ba\u011flant\u0131n\u0131n nas\u0131l kuruldu\u011funu <a href=\"https:\/\/narhost.com\/blog\/api-nedir-ve-nasil-kullanilir\/\" title=\"API nedir ve nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r\">API yaz\u0131m\u0131zda<\/a> anlatt\u0131k.<\/p>\n<h2>Kendi projeniz i\u00e7in kontrol listesi<\/h2>\n<ul class=\"kontrol-listesi\">\n<li>Yazmaya ba\u015flamadan \u00f6nce girdiyi, i\u015flemi ve \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 tek c\u00fcmleyle tan\u0131mlay\u0131n.<\/li>\n<li>Mant\u0131\u011f\u0131 \u00f6nce s\u00f6zde kodla yaz\u0131n, sonra koda \u00e7evirin.<\/li>\n<li>D\u00f6ng\u00fc i\u00e7inde veritaban\u0131 sorgusu, dosya okuma ya da d\u0131\u015f servis \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol edin.<\/li>\n<li>Sayfa ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen sorgu say\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcn; iki haneye \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa sebebini ara\u015ft\u0131r\u0131n.<\/li>\n<li>S\u0131k aranan s\u00fctunlarda indeks bulundu\u011fundan emin olun.<\/li>\n<li>Kodu ger\u00e7ek veri hacmiyle test edin; 20 kay\u0131tl\u0131k test verisi yan\u0131lt\u0131r.<\/li>\n<li>Haz\u0131r k\u00fct\u00fcphanede kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir y\u00f6ntemi s\u0131f\u0131rdan yazmay\u0131n.<\/li>\n<li>De\u011fi\u015fiklik \u00f6ncesi ve sonras\u0131 yan\u0131t s\u00fcresini \u00f6l\u00e7\u00fcp kaydedin.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"success-box\">\n<p class=\"label\">Sonu\u00e7<\/p>\n<p>Algoritma nedir sorusunun cevab\u0131 teoride ad\u0131mlar dizisi, pratikte ise sunucunuzun ne kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Girdiyi ve \u00e7\u0131kt\u0131y\u0131 net tan\u0131mlay\u0131n, mant\u0131\u011f\u0131 \u00f6nce k\u00e2\u011f\u0131tta do\u011frulay\u0131n, veri b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde ne olaca\u011f\u0131n\u0131 hesaba kat\u0131n. Bu \u00fc\u00e7 al\u0131\u015fkanl\u0131k, yava\u015fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu daha ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"kb-faq\">\n<h2>S\u0131k\u00e7a sorulan sorular<\/h2>\n<h3>Algoritma nedir, programlama bilmeden anla\u015f\u0131l\u0131r m\u0131?<\/h3>\n<p>Evet. Kavram bir dile ya da teknolojiye ba\u011fl\u0131 de\u011fil; s\u0131ras\u0131 belli, sonu olan ad\u0131mlar b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc anlat\u0131r. Yemek tarifi de bu tan\u0131ma uyar. Programlama bilgisi, ad\u0131mlar\u0131 makinenin anlayaca\u011f\u0131 bi\u00e7ime \u00e7evirmek i\u00e7in gerekir, mant\u0131\u011f\u0131 kurmak i\u00e7in de\u011fil.<\/p>\n<h3>Algoritma ile kod ayn\u0131 \u015fey mi?<\/h3>\n<p>De\u011fil. Algoritma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn plan\u0131d\u0131r, kod o plan\u0131n belirli bir dildeki yaz\u0131l\u0131 h\u00e2lidir. Ayn\u0131 plan PHP, Python ya da JavaScript ile yaz\u0131labilir; ad\u0131mlar ayn\u0131 kal\u0131r, yaln\u0131zca s\u00f6zdizimi de\u011fi\u015fir. Bu y\u00fczden mant\u0131k hatas\u0131 kodu de\u011fi\u015ftirerek de\u011fil, plan\u0131 d\u00fczelterek \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<h3>Karma\u015f\u0131kl\u0131k hesab\u0131n\u0131 bilmeden iyi kod yaz\u0131labilir mi?<\/h3>\n<p>G\u00fcnl\u00fck i\u015flerin \u00e7o\u011funda form\u00fcle gerek yok. Tek soruyu sormak yeterli: veri on kat\u0131na \u00e7\u0131karsa bu kod ne kadar yava\u015flar? \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki d\u00f6ng\u00fc ya da d\u00f6ng\u00fc i\u00e7indeki sorgu bu soruya k\u00f6t\u00fc cevap veriyorsa y\u00f6ntemi de\u011fi\u015ftirmek gerekir.<\/p>\n<h3>Sitem yava\u015f, sorun kodda m\u0131 hostingde mi?<\/h3>\n<p>Ayr\u0131m\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyle yap\u0131n. Sayfa ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen sorgu say\u0131s\u0131 ve veritaban\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcre y\u00fcksekse sorun koddad\u0131r. Sorgular makul oldu\u011fu h\u00e2lde sunucu yan\u0131t\u0131 yine de gecikiyorsa kaynak yetersizli\u011fi ya da yap\u0131land\u0131rma \u00f6ndedir. \u0130kisini kar\u0131\u015ft\u0131rmak gereksiz paket y\u00fckseltmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n<h3>Arama motorunun s\u0131ralama algoritmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/h3>\n<p>Tek bir form\u00fcl olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in klasik anlamda \u00e7\u00f6z\u00fclemez. S\u0131ralama, farkl\u0131 i\u015flere bakan \u00e7ok say\u0131da sistemin ortak sonucudur ve bu sistemler s\u00fcrekli g\u00fcncellenir. Yap\u0131labilecek \u015fey, sistemlerin ortak olarak \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fi alanlara yat\u0131r\u0131m yapmakt\u0131r: konusunu kar\u015f\u0131layan i\u00e7erik, temiz teknik yap\u0131 ve h\u0131zl\u0131 a\u00e7\u0131lan sayfa.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"cta-box\">\n<p class=\"label\">Narhost&#8217;ta<\/p>\n<p>Do\u011fru yaz\u0131lm\u0131\u015f kodun alt\u0131nda istikrarl\u0131 bir sunucu olmas\u0131 gerekir. Web hosting paketleri NVMe SSD disk, T\u00fcrk\u00e7e cPanel, \u00fccretsiz SSL ve \u00fccretsiz ta\u015f\u0131ma ile sunuluyor.<\/p>\n<p><a class=\"cta-btn\" href=\"https:\/\/narhost.com\/web-hosting\" title=\"Narhost web hosting paketleri\">Web hosting paketlerini incele<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Algoritma nedir sorusunun g\u00fcnl\u00fck hayattan \u00f6rneklerle cevab\u0131, girdi-i\u015flem-\u00e7\u0131kt\u0131 mant\u0131\u011f\u0131, s\u00f6zde kod, s\u0131ralama ve arama y\u00f6ntemleri, k\u00f6t\u00fc kurulmu\u015f d\u00f6ng\u00fclerin sunucuya y\u00fck\u00fc ve arama motoru s\u0131ralama sistemlerinin do\u011fru \u00e7er\u00e7evesi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2330,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=498"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2329,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/2329"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narhost.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}